Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Rijden met de handen los in de metro?

Rijden met de handen los in de metro?

Duco Vaillant : Metro en Tram 22 augustus 2014 vraag van de volger

In de rubriek ‘Vraag van de volger’ gaan we deze keer in op de vraag van Twitteraar Allard Schmidt. Hij stelde dat GoA2 op zijn minst mogelijk moet zijn in Amsterdam. Maar wat betekent dit, wat houdt dit eigenlijk in en welk systeem gebruiken we in de Amsterdamse metro?

GoA
GoA heeft in dit geval niets te maken met het Indische deelstaatje dat bekend staat om zijn geestverruimende feesten; deze GoA staat voor Grade of Automation (niveau van automatisering) van de metrobediening. De niveau’s van GoA duiden we aan met level 0 tot en met 4. Bij GoA0 wordt de metro handmatig bediend, vergelijkbaar met de tram. Bij GoA1 rijdt de bestuurder, maar grijpt de metro in als er bijvoorbeeld te hard wordt gereden. Dit systeem gebruiken we nu en is redelijk vergelijkbaar met het systeem van de trein.

Level twee
GoA2 is een semi-automatisch systeem. Hierbij zit een bestuurder voorin de metro waarbij hij de deuren sluit, het vertrekcommando geeft en de deuren vrijgeeft aan de juiste zijde. Het rijden zelf gebeurt automatisch. Daarnaast speelt de bestuurder een belangrijke rol in het geval van een calamiteit. Een mooi voorbeeld van een metro die gebruik maakt van dit systeem is de Victoria Line in Londen, die al sinds 1969 semi-automatisch rijdt.

Hoogste twee levels
Level GoA3 wordt maar weinig toegepast in de metrowereld, omdat dit systeem duur is en ten opzichte van andere systemen weinig extra voordelen heeft. De bestuurder zit niet meer in de cabine, maar loopt door de trein en zorgt alleen nog voor het sluiten van de deuren. De Docklands Light Railway in Londen werkt met dit systeem. Op level GoA4 wordt de metro inclusief de deuren volledig automatisch aangestuurd. Een voorbeeld is de Parijse lijn 14. Op deze lijn wordt sinds 1998 zonder bestuurder gereden. GoA4 wordt steeds vaker toegepast, hoewel de aanlegkosten van dit systeem vrij hoog zijn.

Terug naar de vraag
Tijd om terug te komen op de vraag van Allard: met welk systeem gaan wij rijden? In Amsterdam gaan we op het hele metronet GoA2+ invoeren, waarmee we vanaf eind 2015 een start zullen maken tussen Isolatorweg en Amstelveenseweg. Ondanks dat we in Amsterdam GoA2 gaan invoeren, kennen we straks wel één bestuurderloze treinbeweging à la GoA4: het onbemand keren op de eindpunten (zonder passagiers). Dit automatisch keren geven we aan met een + in GoA2+. Het keren op deze wijze zal mogelijk zijn op de tailtracks van Isolatorweg, Gein, Gaasperplas en Noord en alleen met de nieuwe M5 metro.

Volgende week gaan we in de vraag waarom we niet zonder bestuurder gaan rijden op de Noord/Zuidlijn.

Automatisch rijden zonder bestuurder in Kopenhagen. Bron: Wikipedia
Automatisch rijden zonder bestuurder in Kopenhagen. Bron: Wikipedia
Metrostation Sint Lazare in Parijs. Bron: Wikipedia
Metrostation Sint Lazare in Parijs. Bron: Wikipedia
Met de nieuwe metro's wordt nu nog op GoA 1 gereden, straks op GoA 2+. Daarnaast zijn de nieuwe metro's voorbereid op automatisch rijden op GoA 4.
Met de nieuwe metro's wordt nu nog op GoA 1 gereden, straks op GoA 2+. Daarnaast zijn de nieuwe metro's voorbereid op automatisch rijden op GoA 4.

Heeft u vragen? U kunt ze hieronder stellen.

Foto van volger

Alain

01-09-2014 | 09:43

Tsja. Als de bestuurder er ook nog een dagtaak aan zou hebben om de computer te controleren, span je het paard wel een beetje achter de wagen, vind je niet?

Foto van volger

Sam van Amsterdam

01-09-2014 | 08:47

@Alain: dat staat nog te bezien, of je de bestuurders dan maar meteen een lager salaris kan geven. Ik denk van niet, zó werkt dat niet in Nederland.
En: de bestuurder blijft verantwoordelijk voor het veilig vervoeren van de passagiers, oftewel hij/zij zal er op toe moeten zien dat ‘de computer’ geen fouten maakt. Dat is dus méér verantwoordelijkheid, want hij moet nu ook het GoA-gebeuren controleren, ter plaatse op de wagen. Wellicht levert dat juist méér salaris op.

Foto van volger

Alain

01-09-2014 | 07:15

@Sam: hihihi…

Automatische exploitatie is niet zozeer minder foutgevoelig (want inderdaad: ook het achterliggende aansturingsprogramma blijft mensenwerk) maar vooral op den duur kostenefficiënter. Je spaart immers uit op personeelskosten. Een belangrijke reden om te kiezen vóór automatisering.

Anderzijds zijn er natuurlijk de componenten van de initiële investering (die heeft zich niet direct terugverdiend) en natuurlijk het sociale aspect. Je moet mensen ontslaan als je gaat automatiseren, en naast alle (begrijpelijke) emoties die dat met zich meebrengt, kost het ook wat aan afvloeiingsregelingen en ontslagvergoedingen.

Dat zal ook wel de reden zijn waarom veel bedrijven niet voor een volledig automatisch bedrijf maar voor een tussenoplossing kiezen, waarbij de bestuurder weliswaar niet veel meer doet dan de deuren openen en sluiten, maar het bedrijf tegelijkertijd toch zijn sociale functie als werkgever vervult. En wellicht dat je bestuurders met minder verantwoordelijkheden dat klusje ook tegen een lager salaris kunt laten uitvoeren – bespaar je ook weer op de kosten. Tot slot zal een ‘minder geautomatiseerd’ bedrijf vast ook met lagere aanschafkosten gepaard gaan dan een state-of-the-art GoA4-systeem.

Foto van volger

Sam van Amsterdam

31-08-2014 | 20:40

@ReideR: ik weet het: mensen maken fouten. Computers maken geen fouten. Computers worden geprogrammeerd door mensen.
Je klinkt een beetje alsof van de week een metro net voor je neus wegreed toen je, weliswaar telaat, kwam aanlopen…

Foto van volger

ReindeR Rustema

30-08-2014 | 20:40

@Sam Waarom zou je ze willen houden? Ik kan geen voordelen bedenken, help me even.

Foto van volger

Sam van Amsterdam

30-08-2014 | 20:04

Waarom wil iedereen toch zo nodig van de metrobestuurders af?
Verder wordt op zowel de Oostlijn als de Ringlijn met andere materieelsoorten gereden, bijv. ZilverMeeuwen op lijn 50, of Ringlijnwagens op de Oostlijn. En als straks lijn 51 er niet meer is? Kunnen die worden ingezet op zowel Ring- als Oostlijn?
Keren op het eindpunt: nu zie ik heel vaak dat een metro, vlak voordat ie het eindpunt binnenrijdt, van spoor wisselt. Zodoende komt ie op het spoor terecht van waar weer vertrokken wordt. Ik vroeg aan een bestuurder of dat een bepaalde naam heeft. Ja: kort-keren.
Lang-keren is (van het ene perron) naar de parkeersporen rijden, en weer terugrijden (naar het andere perron).
Op opstelplek Gein hebben de bewoners destijds flink geklaagd over geluidsoverlast. Idem die van het bejaardenhuis bij Gaasperplas.
De Gemeente verordonneerde destijds dat er zoveel mogelijk kort-gekeerd moet worden.
En: lang-keren verhoogt de slijtage op de wissels aldaar, en moet bovendien met langzame snelheid gebeuren.
En: waarom is dan ten tijde van de spoorvernieuwing, bij Gein, een z.g. hogesnelheidswissel (1:14) ingebouwd? Dan was een 1:9 voldoende geweest (en bovendien goedkoper).

Foto van volger

rouke

26-08-2014 | 18:04

Duco Vaillant, Dienst Metro, August 25, 2014 at 18:05:

Bij Ruben vs Katja in de aflevering over Frankrijk (afgelopen seizoen), laat Katja prima zien hoe je ook bij GOA4 verstoringen in dienstuitvoering kunt organiseren.. (best makkelijk blijkbaar)

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

25-08-2014 | 16:09

@Rouke
Jazeker! Met al jouw vragen lukt dat goed. 😉

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

25-08-2014 | 16:05

@Bram
Voor een halterende trein geldt geen snelheidsbeperking bij binnenrijden of vertrekken. Dit is onafhankelijk van het GoA niveau, dus de komst van perrondeuren leidt niet tot tijdwinst.

Wel is internationaal de ervaring dat bij het overschakelen van GoA1 naar GoA2 de rijtijd iets daalt met ca 5%. Het idee is dat de halteringstijden korter kunnen zijn en het systeem effectiever kan omgaan met verstoringen. Hoe dit uit zal pakken in Amsterdam zal de praktijk uitwijzen.

Voor meer leesplezier over (semi-)automatisch rijden, is hier de eindrapportage van DIVV / AMSYS over automatisch rijden uit 2008 in de bibliotheek.

Foto van volger

rouke

25-08-2014 | 15:21

@Duco:
Zo zo, moet je dagelijks reactiegemiddelde worden opgevijzeld.. 😛

Dat de spitsdienst op 5 minuten zit is ‘n prima voorbereiding op de door mij ingeplande spitdiensten. (elke 4 minuten)

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

25-08-2014 | 08:55

@Manuel
In de spits is de geplande frequentie elke 5 minuten een metro. Dit kan op een enkel spoor bij Amsterdam Zuid. In een later stadium krijgt dit station voor de Noord/Zuidlijn een tweede perronspoor.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:48

@Rouke
Ik zat op kantoor in de verdieping boven het informatiecentrum. Daar zit ik tegenwoordig vaak. 🙂

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:41

@Leo
Even ter aanvulling van de beschrijving die Leo geeft van Londen, dit gaat om GoA2.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:32

@Rob
Leo geeft onder jouw reactie gelijk een keurig antwoord. Bedankt Leo!

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:23

@Leo
Onbemand keren is net zo veilig of betrouwbaar als bemand keren, alleen de keersnelheid neemt toe.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:22

@Rob en Leo
Het voordeel van onbemand keren is vooral tijdwinst. Bij een 116m lange M5 Metropolis kost het 1 a 1,5 minuut voor de bestuurder van de ene cabine naar de andere gewisseld is. Onbemand keren kent relatief weinig meerkosten, het systeem is er op voorbereid.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:21

@Egbert Six
De bestuurder controleert of de trein leeg is, activeert in de cabine het onbemand keren, stapt uit en start het keerproces door op een knop op een paaltje op het perron te drukken (die het pas doet na activatie in de cabine en alleen bereikbaar is voor bestuurders). De metro rijdt onbemand naar het keerspoor en komt ‘vanzelf’ weer terug naar het andere perronspoor. Daar stopt hij op de kop van het perron zodat de bestuurder weer in kan stappen en de metro verder langs het perron kan rijden. Onbemand langs het perron rijden is zonder perrondeuren immers niet toegestaan.

Het onbemand keren komt voor het eerst in bedrijf met het in dienst komen van de Noord/Zuidlijn.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

24-08-2014 | 23:20

@ReindeR Rustema
Onbemand rijden bespaart inderdaad drastisch op de kosten van bestuurders. Echter, er is wel meer mankracht op de verkeersleidingspost nodig en meer toezicht op de stations. Onbemand betekent nog niet onbewaakt of ‘geen personeel meer nodig’. Belangrijk voordeel is dat voor het inzetten van extra treinen geen bestuurder geregeld hoeft te worden.

Daarnaast is het zo dat het besluit om het pad van GoA4 op te gaan relatief laat in de voorbereiding van de Noord/Zuidlijn genomen is waardoor de ontwerp aanpassingen op de stations om perrondeuren aan te brengen te ingrijpend geworden waren om zonder planningrisico door te voeren.

Kortom: het zijn niet alleen kosten die bij deze besluitvorming meespelen.

Foto van volger

rouke

24-08-2014 | 13:05

Duco,

De aanleg van GOA4 mag dan wel wat kosten (zeker de implementatie op oude lijnen), maar de kosten vallen relatief mee als je kijkt naar de kostenverdeling per project.
N/zlijn: 3,1 miljard, 9,7Km GOA2+ (oke incl. extra zaken als parkeerplekken en ten dele de kosten voor project rode loper)
L9/L10 Barcelona: ca. 7,0 miljard, 47,3 km GOA4.

Over ‘er op terug komen’ gesproken, kunnen jullie n’s ‘n kijkje in de keuken geven hoe jullie artikelen tot standkomen (mede naar aanleiding van reacties. (hoe jullie artikelen plannen, of er ‘n time-line is, welke informatie jullie benodigd achten enzovoorts)

@algemeen:
Hoge frequent rijden in Amsterdam (minder dan elke 5 minuten) heeft op termijn enkel nut bij flinke lijnverlengingen, 20% hogere reizigersaantallen per lijn per dag (over de gehele dag uitgesmeerd) & het doelbewust dusdanig aanpassen van tram & busnet dat afstanden van 5 of meer kilometer sneller worden afgelegd met metro dan anderszins.

Controlerend personeel standaard meehebben op de metro is anzich geen probleem, maar hem/haar de metro laten besturen -noodsituaties daargelaten- is niet zo effectief.

@Nigel: De M5 heeft met huidige indeling ongeveer ruimte voor 960 passagiers bij 4 passagiers per vierkante meter.
Bij obstinate bezetting, wordt dat volgens huidige indeling 1.360 passagiers bij 6 passagiers de vierkante meter.
Wanneer de passagiers cabines bij overschakeling naar GOA4 verdwijnen mag je daar zo’n 20 a 40 passagiers bij optellen.

n.b: duco, waar bent u, infocentrum was eindelijk weer open.. 😉

Foto van volger

reza

24-08-2014 | 12:37

Automatisch rijden is dat echt nodig? Overigens, Goa is een Indiase deelstaat(tje) want het ligt in India. In het Nederlands wordt met Indisch, Nederlands Indie (nu Indonesie bedoeld).

Foto van volger

Leo

24-08-2014 | 12:14

Er is een hele reeks voordelen met automatische besturing. Electronische bestuurders zijn nooit ziek, hebben nooit een nacht slecht geslapen, hebben nooit een kater, liggen nooit in een echtscheiding, verslapen zich nooit, rijden nooit door rood, remmen nooit te laat etc.

In Londen zijn er een hoop lijnen die helemaal niet zouden kunnen rijden als ze door mensen zouden worden bestuurd omdat menselijke bestuurders nooit zo dicht op elkaar zouden kunnen rijden of met zulke extreem hoge punctualiteit. Ik heb zes jaar achter elkaar de Londense Central Line naar m’n werk genomen. In de spits komt er elke 90 seconden een trein en soms zie je de achterkant van de vorige trein nog als de volgende er al aankomt. En met de vervoersvraag in de Londense spits is elke 90 seconden eigenlijk een veel te lage frequentie maar dichter op elkaar (of langere treinen) past nou eenmaal niet.

Voor de Central Line geldt dat menselijke besturing (Coded Manual) verboden is. Alleen op zondag (en alleen buiten het centrum) mogen bestuurders zelf rijden, als ze het willen, om voorbereid te blijven als ze bij noodgevallen zelf zouden moeten rijden. Eén keer die zes jaar was er een computerstoring en moesten bestuurders zelf rijden, ook in de spits en in het centrum, en het was een puinhoop. In plaats van elke 90 seconden zat er zes a zeven minuten tussen iedere trein. In de Londense spits betekent zes minuten tussen treinen dat sommige stations gesloten moeten worden omdat er gevaarlijk veel mensen op de perrons staan. Kortom, menselijke besturing is op sommige lijnen iets wat koste wat kost voorkomen wordt.

Foto van volger

Frank

24-08-2014 | 08:39

Het scheelt ook gewoon een hoop aan personeelskosten. Er zijn geen bestuurders meer nodig. Automatisering heeft plaats in alle werkgebieden. Maar juist bij zaken als vervoersdiensten waar sterke vakbonden zijn, wordt vooruitgang tegen gehouden.

Foto van volger

paul

23-08-2014 | 20:56

De metro van Kopenhagen vond ik geweldig. Als je voorin zit heb je een prachtig zicht door de tunnel. De tunnel is licht en schoon en de metro is een schitterende entree van vliegveld naar stadscentrum.

Foto van volger

Nigel

23-08-2014 | 15:38

Ik vind het onnodig in Amsterdam, vooral op de Oostlijn.
Het enige voordeel wat ik zie in automatisch rijden is dat treinen dichter op elkaar kunnen rijden.
Echter, worden bepaalde systemen tegenwoordig niet al aangepast zodat dit mogelijk wordt? Ik ken de term daarvoor niet, helaas.
Ook is M5 verdomd groot materieel. Dat mp05 materieel in Parijs kan 800 man meenemen. Een M5 980, terwijl er waarschijnlijk minder mensen gebruik zullen maken.
Ik zie Automatisch rijden gewoon als een onnodig speeltje.

Foto van volger

Leo

23-08-2014 | 12:57

@Rob Als de metro op hetzelfde spoor weer terug moet maak je er effectief een enkelspoor van. De volgende trein die er aan komt moet dan voorlangs kruisen naar het naastliggende perron zodat die de vorige trein weer in de weg zit enz.

Kortom, door richting te veranderen op de tailtrack achter de perrons kan er sneller en betrouwbaarder van richting veranderd worden. Dat komt de dienstregeling ten goede.

Foto van volger

Rob

22-08-2014 | 22:24

Prachtig zo’n zelf kerende metro. Waarom gaat een metro niet net als een trein gewoon weer terug vanaf het zelde paron? (Of zoals bij CS)

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

22-08-2014 | 16:19

Nog een aanvulling van twitteraar Jermaine:
@NoordZuidlijn Ik mis in dit artikel toch wel wat woorden over Dubai, hier te zien vanaf 10:30 😉

Foto van volger

Cor Sibbel

22-08-2014 | 16:16

Kunnen we alle nieuwe ontwikkelingen tegenhouden?
Cor.

Foto van volger

Leo

22-08-2014 | 15:25

@ Manuel Er is sowieso in de nieuwe situatie veel meer sociale controle. Niet van de bestuurder (die zit gelukkig altijd in een gesloten cabine) maar wel van medepassagiers. In de oude metro waren het allemaal afgesloten bakken, in de nieuwe treinen is het in de praktijk één groot voertuig waardoor mensen veel beter zien en gezien worden.

Foto van volger

ReindeR Rustema

22-08-2014 | 15:21

@Ger Dat je ritje sneller is maakt niet zo heel veel uit. Maar wel dat er meer metro’s op een dag kunnen rijden. De capaciteit van de metrolijn vergroot zonder dat we extra materieel hoeven te kopen. Meer reizigers kunnen er gebruik van maken.

Ook is het fijn als je niet lang hoeft te wachten op de metro, zoals bij lijn 1 in Parijs. Er komt er elke 90 seconden één. Dat maakt dat je minder grote marges hoeft in te plannen. Dat is altijd het zwakke punt van openbaar vervoer, het vertrekt niet op het tijdstip dat jij wil. Vooral als je veel moet overstappen maakt dat je reis langer ten opzichte van eigen vervoer.

Foto van volger

Ger Vermij

22-08-2014 | 15:09

Sorry 16 – 14 minuten WEL TWEE MINUTEN WINST
waar praten wij eigenlijk over?
Extra krantje kunnen kopen of iemand gedag zwaaien?
Tja.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

22-08-2014 | 14:59

@Bedankt allen voor de reacties. We komen er na het weekend op terug.

Foto van volger

Bram

22-08-2014 | 14:39

Als er perrondeuren staan (toekomst NZL) mag er toch ook met hogere snelheid worden gereden tijdens het aankomen en wegrijden bij een perron. Toch? Dan wordt het geen 16 maar 14 minuten van Noord naar Zuid 🙂

Foto van volger

Ronald

22-08-2014 | 14:33

Veiliger dan automatisch rijden kan niet. Dan wordt namelijk menselijk falen uitgesloten. En menselijk falen is de meest voorkomende oorzaak bij ongelukken.

Foto van volger

ReindeR Rustema

22-08-2014 | 13:50

@Manuel Hoe bedoel je sociale controle? Door de bestuurder? Die heeft toch geen contact met de passagiers?

Foto van volger

Manuel

22-08-2014 | 13:44

De menselijke factor vind ik belang, al is het maar vanwege sociale controle. Wat is de geplande frequentie van de nz-lijn? Ik denk dat een hoge frequentie al moeilijk wordt vanwege het enkel spoortje op station zuid? Gr. M.

Foto van volger

jeroen

22-08-2014 | 13:34

Toch zonde dat we in Nederland achterblijven op de techniek

Foto van volger

Leo

22-08-2014 | 13:10

Wat is het voordeel van keren zonder bestuurder in Amsterdam?

Ik begrijp dat in hoogfrequente systemen (meer dan 30 treinen per uur) zoals die in andere steden bestaan razendsnel keren een noodzaak is. In Amsterdam gaan we voorlopig nog niet richting elke 90 seconden een trein.

Is het veiliger of betrouwbaarder dan handmatig keren?

Foto van volger

Rob Lensen

22-08-2014 | 13:08

Duco,
Een heldere uitleg.
Maar het roept wel een vraag op. Welke voordelen levert het bestuurdersloos rijden op de eindpunten op ? kosten besparing in de exploitatie ? en weegt dit op tegen de aanlegkosten van dit extra,s en de daaraan verbonden onderhoudskosten ?, extra storingsrisico en vervangingskosten?

Foto van volger

Egbert Six

22-08-2014 | 12:28

Betekent de ‘keer’procedure dat de bestuurder op het perron uitstapt, aangeeft dat de metro weg kan (hoe?), de metro daarna zelfstandig naar het opstelspoor rijdt en na enige tijd weer voorrijdt?
Is het de bedoeling dat deze verandering spoedig werkelijkheid wordt?

Foto van volger

ReindeR Rustema

22-08-2014 | 11:39

Aanlegkosten van GoA4 zijn hoog. Maar de loonkosten die je bespaart, dat telt toch ook heel snel op? En hoe verhouden de kosten van GoA4 zich tot de aanleg van de hele Noordzuidlijn? Een procent?

41
reacties van 19 volgers
Meest actief in deze discussie
Duco Vaillant, Dienst Metro 12
Leo 4
ReindeR Rustema 4
rouke 3
Sam van Amsterdam 3

Bijdragen Metro en Tram

Gerelateerde artikelen

Videokunstwerk David Claerbout testen bij Amsterdam Centraal
14 mei 2018 : Duco Vaillant

Videokunstwerk David Claerbout testen bij Amsterdam Centraal

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 14 mei 2018
Wat te doen met de ‘welkomstegel’ uit 1980?
23 februari 2018 : Duco Vaillant

Wat te doen met de ‘welkomstegel’ uit 1980?

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 23 februari 2018
Filmpje: Noord/Zuidlijn-rit van Noord naar Zuid
19 februari 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Noord/Zuidlijn-rit van Noord naar Zuid

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 19 februari 2018
Kunnen we niet een paar metro’s lenen van Rotterdam?
7 februari 2018 : Duco Vaillant

Kunnen we niet een paar metro’s lenen van Rotterdam?

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 7 februari 2018