Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Moet dat nou? Over wel of niet ontwerpen van utiliteitsgebouwen

Moet dat nou? Over wel of niet ontwerpen van utiliteitsgebouwen

Margreet Bosma : Metro en Tram 8 december 2014 Ontwerp

De publicatie van twee recente artikelen over utiliteitsgebouwtjes voor de Noord/Zuidlijn leverde flink wat reacties op. Het uiterlijk van de gebouwen werd door sommige mensen niet mooi gevonden en het geld dat was gespendeerd aan het ontwerp zou weggegooid geld zijn. Des te interessanter om ook eens een professional aan het woord te laten. Hoe denkt een partij als Arcam, het Architectuurcentrum Amsterdam, over het ontwerpen van dergelijke functionele gebouwen? Een gesprek met Yvonne Franquinet, directeur van Arcam.

Is het nodig?
Als eerste stel ik haar de hamvraag: is het nodig om utiliteitsgebouwtjes zoals het voorzieningengebouw in Noord, gelegen tussen twee drukke wegen en op fikse afstand tot bebouwing, te ontwerpen? En de tweede vraag: is het nodig dat Amsterdam daar budget voor reserveert? In haar antwoord is Yvonne zeer stellig: “Je moet altijd over het ontwerp nadenken! Van een gebouw dat slecht ontworpen is, heb je alleen maar last. Een ontwerp zorgt ervoor dat iets functioneel is, in de omgeving past en er mooi uitziet. Waarbij dat laatste altijd een kwestie van smaak is. Een goed ontwerp is onontbeerlijk.”

Alles is ontworpen
Het gaat dus om èn- èn: het moet werken en het liefst ook mooi zijn. Yvonne: “Alles is ontworpen. Maar iets kan ook slecht of goedkoop ontworpen zijn. Elk resultaat is het gevolg van gemaakte keuzes: het budget, je materiaal en de oplossingen die je voor functionele problemen bedenkt. Maar het is ook een keuze om gewoon een keet neer te zetten. In feite is dat ook een ontwerp. Er is iemand die bedenkt dat op die plek een vierkante betonnen doos komt. Ik ben blij dat Amsterdam er voor kiest met ontwerpers in zee te gaan.” Ineens fel: “Waarom zou je gebouwen in de openbare ruimte níet laten ontwerpen?”

Meer dan de buitenkant
Yvonne wijst er op dat mensen vaak geneigd zijn een gebouw of object alleen aan de buitenkant te beoordelen. “Maar een ontwerp is zoveel meer dan dat. Een ontwerper krijgt vaak een waslijst aan eisen en randvoorwaarden mee. Dan gaat het over bereikbaarheid, hoogte, breedte, inpassing in de omgeving, zaken als duurzaamheid en energielabels, functionele eisen en gebruiksgemak. En dat moet allemaal samenkomen, anders is het ontwerp niet goed.” Yvonne maakt een mooie vergelijking met een huis dat je bouwt voor iemand die in een rolstoel zit. “Als het er prachtig uitziet, maar vol drempels zit, is het functioneel geen goed ontwerp.”

(H)erkennen kwaliteit
En wat kun je zeggen over de schijnbaar ‘eindeloze’ discussies over het uiterlijk van ontwerpen? Yvonne: “Hoe iets eruit ziet, is maar één aspect van het ontwerpen. Zoveel mensen, zoveel voorkeuren; de variëteit is enorm. Je zult daarover ook geen consensus bereiken. Dan is het soms jammer dat niet gekeken wordt of het gebouw wel ‘werkt’: dat het bijvoorbeeld het uitzicht van automobilisten niet hindert, dat de mensen er prettig kunnen werken, dat het geen energie slurpt en dat het bereikbaar is voor leveranciers. Wat ik wel altijd hoop is dat mensen de kwaliteit van een goed ontwerp kunnen inzien, los van de vraag of iets je smaak is.”

Yvonne Franquinet van Arcam. Arcam is een onafhankelijke stichting die zich op verschillende manieren bezighoudt met de architectuur van de stad Amsterdam. Arcam biedt informatie aan geïnteresseerden en  professionals over de architectuur in Amsterdam, beheert een tentoonstelling en geeft of  organiseert lezingen. Daarnaast gaat Arcam ook zelf samenwerkingsverbanden aan met gemeentelijke en particuliere partijen met als uiteindelijke doel om van Amsterdam een goede stad te maken. Foto: Still uit presentatie Atelier Rijksbouwmeester.
Yvonne Franquinet van Arcam. Arcam is een onafhankelijke stichting die zich op verschillende manieren bezighoudt met de architectuur van de stad Amsterdam. Arcam biedt informatie aan geïnteresseerden en professionals over de architectuur in Amsterdam, beheert een tentoonstelling en geeft of organiseert lezingen. Daarnaast gaat Arcam ook zelf samenwerkingsverbanden aan met gemeentelijke en particuliere partijen met als uiteindelijke doel om van Amsterdam een goede stad te maken. Foto: Still uit presentatie Atelier Rijksbouwmeester.
Het Sein- Energie- en Telecomgebouw van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam Zuid. Duidelijk ook ontworpen, door MOPET Architecten. Foto: Gé Dubbelman.
Het Sein- Energie- en Telecomgebouw van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam Zuid. Duidelijk ook ontworpen, door MOPET Architecten. Foto: Gé Dubbelman.

Heeft u vragen? U kunt ze hieronder stellen.

Foto van volger

Ome Ton

13-12-2014 | 16:28

Yvonne probeert naar mijn mening gewoon om onder de vraag uit te komen.
Ze kan beter bij Arcam haar hoofd op het bureau leggen en gaan slapen.
Ook kan ze toch gewoon zeggen, dat ze het ook ,zoals ik, het geen porem vind.

Foto van volger

Margreet, Dienst Metro

11-12-2014 | 12:51

@Ron K. Dat was precies de bedoeling. Het idee was om het gebouw zo te ontwerpen dat het net leek of een onzichtbare duim de Noord/Zuidlijn even naar boven duwt. Wat krijg je dan? Dan leg je misschien wel een diepwand bloot. 😉

Foto van volger

Ad

10-12-2014 | 10:35

Het blijft een kwestie van smaak, maar ik vind het spuug-lelijk. De zijkant lijkt wel een onderdeel van een bouwput.

Foto van volger

Ron K.

09-12-2014 | 18:03

ik dacht dat er een damwand de grond ingetrild was………
maar nu hij klaar is…….
lijkt het of er een damwand de grond ingetrild is……

Foto van volger

n-evo

09-12-2014 | 11:57

“En wij moeten er allemaal verplicht tegenaan kijken. Bah.”
Ja… Verschrikkelijk idd die vijf seconden dat we er langs zoeven met de metro.

Foto van volger

Rob

09-12-2014 | 08:13

Ik moet zeggen dat ik het gebouw in zuid toch wel mooi vind. Van het gebouw in noord kan ik nog niet veel zeggen zolang het nog niet staat. We zullen zien.

Foto van volger

Aron

08-12-2014 | 22:05

Sorry Margreet maar je moet je even in een hoekje gaan zitten schamen voor die titel/dit onderwerp. Heb je ooit iemand horen klagen over dat iets ontworpen is? Nee. Iedereen snapt dat dat soort dingen ontworpen worden. De klaagzang gaat over dat het lelijk is en erg onconventioneel oogt, waardoor mensen kunnen denken dat het meer heeft gekost dan ‘normaal’/standaard blok in beton met een esthetisch gezien niet zo geweldig uiteindelijk resultaat.

Dat de binnenkant goed en functioneel ontworpen zal zijn mag je toch wel van uit gaan. Het heet immers een utiliteits-(iets dat je moet gebruiken)gebouw , dus moet het functioneel (goed te gebruiken) zijn. Dat spreekt voor zich. Het zou uitzonderlijk zijn als zoiets in het pragmatische Nederland níet goed ontworpen is. De binnenkant is niet zichtbaar vanaf de openbare weg en zullen mensen niet over klagen, laat staan noemen als ze klagen over die puisten in de middenbermen.

Maar gefeliciteerd, MOPET, missie geslaagd, mensen hebben uitgesproken meningen erover. Je kan je afgeleverde werk nu officieel als kunst beschouwen. En wij moeten er allemaal verplicht tegenaan kijken. Bah.

Foto van volger

johan siemons

08-12-2014 | 14:18

ik ga “straks” kijken hoe het gebouwtje in de omgeving ligt . om vanaf een tweedimensionaal plaatje (pleonasme?) een gewogen oordeel te geven gaat mij toch wat kort door de bocht !
over de aan het interieur gestelde eisen blijven – toch – voor ons buiten beschouwing .
enne… heer paul : twijfelen is echt met een F , sorry .

Foto van volger

paul

08-12-2014 | 14:12

Goede reactie, die een duidelijk antwoord geeft op de letterlijk gelezen vraag.

De achterliggende vragen/klachten zijn er natuurlijk op gericht of je bij dit soort gebouwen niet de bouwkosten, functionaliteit en risicos veel zwaarder moet laten wegen dan esthetische kwaliteit. Duidelijk is dat de esthetische kwaliteit hier zo’n belangrijke rol heeft gespeeld dat een deel van de lezers is gaan twijvelen aan de functionaliteit, risico’s en proporsionaliteit van de bouwkosten.

Persoonlijk vind ik het resultaat wel mooi geworden. Maar wie ben ik en wat is mooi? Ik hoop wel dat het functioneel is, niet aan alle kanten lekt en de bouwkosten niet al te veel hoger waren dan wat prefab transformatorgebouwen.

Paul

Foto van volger

PIER BIKKERSEN

08-12-2014 | 14:05

Dit is wel erg makkelijk: ‘Alles is ontworpen. Maar iets kan ook slecht of goedkoop ontworpen zijn.’ Niemand ontkent dat natuurlijk. “Hun” kritiek spitst zich slechts toe op het belang dat sommige mensen hechten aan een uniek ontwerp voor bijvoorbeeld een in ieder opzicht reeds peperdure openbaarvervoerverbinding, terwijl er toch (goedkopere) standaardontwerpen voorhanden zullen zijn. Zo uniek is de Amsterdamse metro nou ook weer niet.

Foto van volger

johan siemons

08-12-2014 | 13:52

die – gevraagde – reactie van mevr . franquinet geeft een mooi antwoord op de vaak te snelle beoordeling van menigeen !

11
reacties van 10 volgers
Meest actief in deze discussie
johan siemons 2
PIER BIKKERSEN 1
paul 1
Aron 1
Rob 1

Bijdragen Metro en Tram

Gerelateerde artikelen

Architect Marten Wassmann: “Spannend om te zien hoe ons ontwerp tot leven komt”
15 mei 2015 : Renske van Bers

Architect Marten Wassmann: “Spannend om te zien hoe ons ontwerp tot leven komt”

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 15 mei 2015
Noord/Zuidlijn bij Dag van de Architectuur Amsterdam
18 juni 2014 : Margreet Bosma

Noord/Zuidlijn bij Dag van de Architectuur Amsterdam

Margreet Bosma : Vervoerregio Amsterdam 18 juni 2014
Aangepast ontwerp voor Noord/Zuidlijn station Noorderpark maakt de familie compleet
12 februari 2013 : Margreet Bosma

Aangepast ontwerp voor Noord/Zuidlijn station Noorderpark maakt de familie compleet

Margreet Bosma : Vervoerregio Amsterdam 12 februari 2013
Al 17 jaar samen: de Noord/Zuidlijn en Benthem Crouwel Architekten
10 juli 2012 : Renske van Bers

Al 17 jaar samen: de Noord/Zuidlijn en Benthem Crouwel Architekten

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 10 juli 2012