Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Innovatief koud gebogen glas op station Noord

Innovatief koud gebogen glas op station Noord

Duco Vaillant : Metro en Tram 1 december 2014 Station Noord

Veel van onze volgers kunnen niet wachten op het moment dat de glaspanelen op station Noord worden geplaatst. Sommigen vragen zich af of we niet beter een kunststof kunnen gebruiken. Een mooi moment om dieper in te gaan op de techniek achter het glas. Wie kunnen we daarvoor beter vragen, dan de uitvinder van het glas László Vákár.

Voordelen glas
Bij station Noord, maar ook bij station Noorderpark wordt gebruik gemaakt van koud gebogen glas. Waarom koud gebogen glas? László: “Het oorspronkelijk ontwerp was te duur en constructief erg lastig. Koud gebogen glas heeft vele voordelen op het gebied van kosten, ontwerp, productie, transport, onderhoud en duurzaamheid. Om die reden is gekozen voor koud gebogen glas.”

Twee lagen glas
Wat is koud gebogen glas? “Koud gebogen glas bestaat eigenlijk uit twee lagen 4 à 5mm dun glas, de ene laag is gehard, de andere meestal half gehard glas. Daartussen zit een speciale folielaag die ervoor zorgt dat het glas goed op elkaar blijft, maar nog wel over elkaar heen kan glijden. Het dunne glas in combinatie met de folie zorgt ervoor dat het geheel kan buigen. Dit levert vele voordelen op.”

Goedkoper
Kunt u dat uitleggen? “Een groot voordeel is dat de glasplaten dun zijn. Minder glas betekent dat het glas zelf goedkoper is. Naast dat er minder grondstoffen nodig zijn, is de productie ook goedkoper. Waar warm gebogen glas bij een hoge temperatuur in een mal moet worden gebogen, wordt bij koud gebogen glas alleen warmte gebruikt bij de folie die als een soort van lijm wordt verhit tot 135 graden.”

Minder staal
László wordt langzamerhand steeds enthousiaster in zijn uitleg: “Later realiseerde ik mij dat niet alleen het glas een stuk goedkoper was, maar door de halvering van het gewicht van het glas, kan de staalconstructie ook een stuk goedkoper. Een verdere reductie qua ontwerp en kosten zit hem in de flexibiliteit van het glas. Doordat het glas niet snel breekt, hoeft de kapconstructie ook minder stijf te zijn. Dit levert wederom een besparing op en een mooiere constructie.”

Uit frustratie bedacht
Hoe bent u zo op het idee gekomen? László: “Ik ontwerp vaker kappen of lichtstraten op stations. Daarbij wordt vaak polycarbonaat (een kunststof) gebruikt, maar dat wordt in tegenstelling tot glas erg snel vies. Sterker nog: het trekt vuil aan vanwege de elektrostatische werking. Goed schoonmaken is onmogelijk omdat polycarbonaat al snel gaat krassen. Traditioneel glas is weer te duur. Uit die frustratie ben ik op het idee gekomen om dun koud gebogen glas te bedenken waar wij – Movares – op 8 juli 1997 octrooi voor kregen.”

Kindje László
Dat klinkt als een huwelijksdatum of de geboorte van een kindje. László veert op: “Het voelt ook als een soort van kindje voor me! Voor het eerst toegepast bij Station ’s-Hertogenbosch. Regelmatig ga ik ook terug naar Den Bosch om een kijkje te nemen. Inmiddels wordt het toegepast bij vele smaakmakende projecten. Niet alleen in Amsterdam bij Amsterdam Centraal, Hemboog en de Noord/Zuidlijn, maar ook bij Utrecht Centraal, Arnhem Centraal en steeds meer projecten buiten de stationswereld.”

Nog meer weten over koud gebogen glas? Lees dan ons interview met László Vákár op onze kenniswebsite.

László Vákár bij station Noord
László Vákár bij station Noord
Hemboog bij Station Sloterdijk.
Hemboog bij Station Sloterdijk.
Station Noord - Impressie Benthem Crouwel Architekten
Station Noord - Impressie Benthem Crouwel Architekten

Heeft u vragen? U kunt ze hieronder stellen.

Foto van volger

Petra Groot, Noord/Zuidlijn

05-01-2015 | 10:52

@Ron K: We hopen binnenkort met de aanpassing van de constructie van de kap van station Noord te kunnen beginnen. In het voorjaar hopen we dan het glas te kunnen plaatsen, niet eerder in verband met eventuele kou. Wat station Noorderpark betreft: de planning is dat we juni met de kap beginnen.
Groet, Petra

Foto van volger

Richard Koenders, projectbegeleider Dienst Metro

26-12-2014 | 10:15

@Ron, We zullen je vragen in het nieuwe jaar uitzetten en dan komen we er op terug. Groet, Richard

Foto van volger

Ron K.

25-12-2014 | 19:30

laat aub het orginele glas in de bogen boven de sporen met rust.
ik heb er geen vertrouwen meer in, aangezien in station-noord
nog steeds geen 1glasplaat zit….na de winter gaat het pas weer verder!!
Hoeveel kost deze vertraglng trouwens?? En de kap boven noorderpark zou toch ook in december mee gestart worden???
gr Ron.

Foto van volger

Peter van der Pijl

12-12-2014 | 16:23

Beste László, het ontwerp van de kap voor station Noordzoals op de visualisatie komt me bekend voor; kan het zijn dat ik daar in het verleden ook al eens aan gewerkt heb?Ziet er prima uit, maar ik zou beroepshalvebijna vragen: wat kost dat nou? Of zou ik dat kunnen/moeten weten? Groet, Peter.

Foto van volger

n-evo

02-12-2014 | 00:02

@Luke I know, het staat niet op de planning dat die donkere depri bogen verdwijnen. Jammer, want het steekt er nogal schraal tegen af t.o.v. bijvoorbeeld het busstation. Neem aan dat de monument status alleen het stationsgebouw zelf betreft. Er is aan de achterkant al zoveel aangepast, weinig origineels meer aan.

Foto van volger

Jan.Meeuwenberg

01-12-2014 | 21:43

Ik begrijp dat de glasconstructie van het station van de Hemboog van een vergelijkbare constructie als van het station Noord is,zijn daar geen vergelijkbare problemen geweest als bij Noord?

Foto van volger

Luke

01-12-2014 | 20:44

@ n-evo, Ik denk dat dát niet gaat gebeuren. Monumentenstatus etc.
Prorail is gestart met het restaureren van het oude station! lees ook http://www.prorail.nl/projecten/station-amsterdam-centraal

Foto van volger

n-evo

01-12-2014 | 19:31

Eigenlijk zouden de oude bogen van CS wel eens vervangen mogen worden met zoiets als dit.

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

01-12-2014 | 15:45

@peter
László: “Het glas blijft in principe gewoon buigbaar. Ook na jaren kan het nog gewoon gebogen worden en wordt het ook weer recht als de bevestiging wordt gelost. Ik heb hier op kantoor een ruit die ik inmiddels al zeker tien jaar gebruik om het te demonstreren en die is al vele honderden keren gebogen en weer recht geworden zonder nadelige gevolgen.”

Foto van volger

Duco Vaillant, Dienst Metro

01-12-2014 | 15:24

@Egbert Six
Hierbij de antwoorden op uw vragen:
1. Er zijn meer toepassingen met het glas. László: “Het is ook toepasbaar als gewoon isolatieglas (met één luchtspouw), en zelfs als triple glas (met twee luchtspouwen). Dat laatste heeft zijn wereldprimeur gehad in de gevel van de nieuwe toegangspartij van het provinciehuis in Haarlem.”
2. László: “Er is een beperkt aantal leveranciers dat het levert, beperkt omdat er nog wel knowhow bij komt kijken om de opbouw van het glas te kiezen, afhankelijk van de projectspecifieke eisen. Vervolgens is het momenteel zo dat het bedrijf BRS aan die bedrijven een licentie verstrekt.”
3. De vraag met betrekking tot een tekening is niet vergeten. We komen daar nog op terug.

Foto van volger

peter

01-12-2014 | 15:16

Hoe lang blijft glas “buigbaar” ? Kratten met glas voor de kap bij station Amsterdam Noord staan namelijk al een aantal maanden klaar op het project. Zijn deze in het voorjaar van 2015 nog bruikbaar of moet er dan nieuw glas aangevoerd worden ?

Foto van volger

Egbert Six

01-12-2014 | 13:10

Is dit gebogen glas alleen maar toepasbaar als ‘enkel’ glas en niet als geïsoleerd ‘dubbel’ glas?
Een oude vraag die ook anderen hebben gesteld:
Kunnen we een detail zien van de stijl en de regel zodat duidelijk wordt hoe het glas is opgehangen.
Is dit koud gebogen glas vrij op de markt verkrijgbaar of zijn er slechts een beperkt aantal leveranciers ivm het patent?
Verder dank voor deze informatie. Ik kijk er naar uit om dit glas in station Noord te zien!

12
reacties van 10 volgers
Meest actief in deze discussie
Duco Vaillant, Dienst Metro 2
n-evo 2
Egbert Six 1
peter 1
Luke 1

Bijdragen Metro en Tram

Gerelateerde artikelen

Filmpje: Op stap met de architect in station Noord
12 juni 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Op stap met de architect in station Noord

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 12 juni 2018
Architect Marten Wassmann over zijn eerste rit op de Noord/Zuidlijn
5 juni 2018 : Renske van Bers

Architect Marten Wassmann over zijn eerste rit op de Noord/Zuidlijn

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 5 juni 2018
Boekje Metromorfose over de Noord/Zuidlijn winnen?
18 mei 2018 : Duco Vaillant

Boekje Metromorfose over de Noord/Zuidlijn winnen?

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 18 mei 2018
Podcast ‘De 52’ nummer 9: Noord is klaar voor de Noord/Zuidlijn
8 mei 2018 : Renske van Bers

Podcast ‘De 52’ nummer 9: Noord is klaar voor de Noord/Zuidlijn

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 8 mei 2018