Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Hoe de Noord/Zuidlijn bijna in de Boerenwetering was gebouwd
22
2 jaar geleden
Nils Dolstra :
@Leo Over een eeuw staat er allemaal hoogbouw bij de stations. In andere steden ...

Hoe de Noord/Zuidlijn bijna in de Boerenwetering was gebouwd

Duco Vaillant : Metro en Tram 3 februari 2017 Station De Pijp

Een half jaar geleden schreven we een artikel over de Boerenwetering, waar nu een parkeergarage gebouwd wordt. Was het in het verleden niet de bedoeling dat hier een Noord/Zuidlijn-station zou komen? Voormalig wethouder Ruimtelijke Ordening (1994-2006) Duco Stadig vertelt waarom dit station geen doorgang vond.

Klopt het dat er in eerste instantie een station in de Boerenwetering zou komen?

“Ja. Aanvankelijk was er een route bedacht onder de Boerenwetering met een station op de plek waar nu een parkeergarage wordt gebouwd. Hier zou een ondiep station worden gebouwd. Hoewel deze verder van de Albert Cuyp en de meeste winkels zou liggen dan het nieuwe station in De Pijp, zou een station onder het water wel dichterbij het Rijksmuseum, Van Gogh en Het Stedelijk Museum liggen. Het grootste voordeel was dat het gemakkelijker zou zijn om de metro in de Boerenwetering te bouwen. Je hoeft immers minder ver te boren en veel minder diep te graven.”

Hoe zou de route dan precies lopen?

“Vanaf station Vijzelgracht zou de Noord/Zuidlijn een slalom maken onder de huizen in De Pijp om in de Boerenwetering te komen. Het volgende station zou dan achter de RAI komen aan de rand van het Beatrixpark. Even verderop zou het bestaande tunneltje, dat ooit onder de A10 gebouwd werd voor de trein, gebruikt worden om met de metro omhoog te komen tussen de middenberm van de A10.”

Rood het Noord/Zuidlijn tracé, blauw het nooit uitgevoerde tracé door de Boerenwetering. Klik <a href="https://drive.google.com/open?id=1jRBswZR578T13vS8qzW-_SRZuIE&amp;usp=sharing">hier</a> om de kaart te vergroten.
Oud-wethouder: Duco Stadig
Oud-wethouder: Duco Stadig Rood het Noord/Zuidlijn tracé, blauw het nooit uitgevoerde tracé door de Boerenwetering. Klik hier om de kaart te vergroten. Bron: Google maps, bewerking Metro en Tram

Waarom werd besloten om het station te verleggen naar de Ferdinand Bolstraat?

“Vanuit de Vereniging Vrienden van het Beatrixpark ontstond er felle weerstand tegen een metrolijn door het park. Daarnaast werd er vanuit Stadsdeel ZuiderAmstel flink gelobbyd om het station niet aan de achterkant van de RAI, maar aan de voorzijde te krijgen. Stadsdeelwethouder van ZuiderAmstel Piet Polderman, die deze lobby aanvoerde, had daar een aantal redenen voor: een station aan de voorzijde is beter voor de RAI, zou goed passen in de plannen in dit gebied en het belangrijkste punt was dat het station daar op een plek zou komen waar ook veel mensen wonen. Voor wethouder Ernst Bakker, die verantwoordelijk was voor de Noord/Zuidlijn, waren dit de overwegingen om te kiezen voor de route onder de Ferdinand Bolstraat.”

De vrouw van wethouder Frank de Grave was woordvoerder van de Vrienden van het Beatrixpark. Heeft dit nog invloed gehad op het besluitvormingsproces?

“Frank de Grave hield als het om de Noord/Zuidlijn ging in collegevergaderingen altijd wijselijk zijn mond. Noord/Zuidlijn wethouder Bakker moest je op die manier ook absoluut niet beïnvloeden. Wel was de vrouw van de Grave een begaafd spreker, waardoor ze de buurt en de Vrienden van het Beatrixpark goed wist te mobiliseren. Naar bewoners luisterde Bakker altijd erg goed.”

Uitzicht op de Boerenweteringgarage.
Uitzicht op de Boerenweteringgarage. Bron: Facebook Boerenweteringgarage

De nieuwe route is wel duurder geworden. Was dit geen bezwaar?

“De eerste gedachte was om de panden aan de westkant van de Ferdinand Bolstraat te slopen en daar weer nieuwe huizen neer te zetten. Op die manier had je een station kunnen bouwen met de sporen naast elkaar met een perron in het midden. Qua kosten zou het op die wijze meevallen. Het slopen van huizenblokken die in slechte staat zijn en daarna weer nieuwe woningen bouwen, deden we in de periode veelvuldig. Maar Ernst Bakker wilde graag het referendum winnen en met het trauma van de Oostlijn in het achterhoofd vond hij dat je niet kon slopen. Zodoende is bedacht om de perronsporen boven elkaar te maken, zodat er geen panden gesloopt hoefden te worden met uitzondering van de gebouwen boven de twee ingangen. Het nadeel was dat het alternatief hiermee een stuk duurder werd.”

Maar het referendum is toch niet gewonnen?

“Ja en nee. De meerderheid van de stemmers was weliswaar tegen, maar de kiesdrempel werd bij lange na niet gehaald. De kiesdrempel lag op 155.000 tegenstemmers. Uiteindelijk hebben een kleine 80.000 mensen tegen gestemd en ruim 42.000 mensen voor. Er waren onvoldoende Amsterdamse tegenstanders die de moeite namen om naar de stembus te gaan. Er waren ook geen grote protesten zoals in de tijd van de Oostlijn. Voor Ernst Bakker een overwinning, omdat de Noord/Zuidlijn hiermee zijn doorgang vond.”

Heeft u vragen? U kunt ze hieronder stellen.

Foto van volger

Nils Dolstra

13-02-2017 | 21:22

@Leo Over een eeuw staat er allemaal hoogbouw bij de stations. In andere steden zie je ook dat de stations juist nieuwbouw aantrekken. Misschien dus geen gek idee om een station in een weiland te bouwen; voor over 100jaar…!

Foto van volger

Andre

09-02-2017 | 21:22

@n-evo

In Rotterdam is meer te zien maar zal het voor de veiligheid en snelheid gedaan zijn.

Gezien de drukte in Amsterdam is men daar ook beter af onder de grond. De meeste museum bezoekers interesseert de Amsterdamse buitenboel niet zo erg. Op vliegvelden heb je ook ontzettend lange tunnels met rolbanen.

Foto van volger

n-evo

07-02-2017 | 08:28

@Andre De afstand zou niet echt te vergelijken zijn met dat stukje looptunnel bij Station Wilhelminaplein. En waarom zou je ondergronds willen zitten als je ook in de buitenlucht kan wandelen? In Rotterdam snap ik het nog wel wel maar op deze locatie door Zuid of het Centrum niet echt.

Foto van volger

John Geelof

06-02-2017 | 23:48

@Jan.Meeuwenberg

Jan een wetering is een waterstroom.
Het meervoud van wetering is inderdaad weteringen.
(volgens Van Dale en de woordenlijst Nederlandse taal.)

Foto van volger

Jan.Meeuwenberg

06-02-2017 | 21:19

Erg interessant de geschiedenis van de Boerenwetering waar veel over te lezen is op Wikipedia, en andere grachten ik weet even niet het meervoud van wetering, weteringen lijkt me niet juist.Dankszij de N/Z-lijn kom ik steeds meer te weten over de geschiedenis van Amsterdam wat vrij ver terug gaat,de discussie in het verleden over wel of geen garage daar is ook interessant,maar de huidige oplossing lijkt me beter.Grappig is het idee dat er over een tijdje auto’s geparkeerd staan onder (of is het in) de gracht (wetering)? een prachtige oplossing om al dat blik te verbergen,misschien een goed idee om meer grachten daarvoor te gebruiken,maar dat heb ik al eerder geschreven bedenk ik me nu, het is natuurlijk een prachtige oplossing om al die auto’s te verbergen 600 auto’s uit het zicht, maar vroeg of laat komen ze weer in het zicht als ze de garage weer uitkomen.

Foto van volger

Antje

06-02-2017 | 20:17

@Jan

Zeg maar vele honderden miljoenen met de politieke blunders tijdens de uitvoering er bij. Maar die kwamen later pas. Vooraf was men ook al niet zuinig met het gemeentebudget. Het idee was wellicht nog dat de Rijksoverheid wel zou aanvullen.

Foto van volger

Andre

06-02-2017 | 14:51

Treurig hoe men zo aan die krotten hecht. Het is allemaal doorsnee vroeg 1900. Daar gaat werkelijk niets aan verloren. Het voldoet niet en het is wrak. Niemand woont daar gelukkig. De suggestie dat het net als de oude stad zou zijn is bespottelijk.

Grootste gemis is natuurlijk een station bij de musea.  Eigenlijk zou men een tunneltje moeten boren waar dan een rolbaan in zit. Zoals bij Rotterdam (als altijd) Wilhelminahaven.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

06-02-2017 | 14:23

@Jan
Waarschijnlijk zou de variant door de Boerenwetering iets goedkoper zijn geweest, maar zeker weten doen we natuurlijk niet. De werkzaamheden in het zuidelijke deel van de Noord/Zuidlijn tot de Vijzelgracht zijn goed gegaan. Vanaf hier lopen de twee varianten weer gelijk aan elkaar. De Pijp was als eerste diepe station geheel uitgegraven en had als eerste een definitieve vloer, terwijl dit als meest lastige diepe station (alleen CS was nog lastiger) werd geschouwd. Een nog vrij belangrijk argument was het tunnels onder de A10. De A10 passeren werd als erg moeilijk gezien. Gelukkig kon hier voor de Noord/Zuidlijn in korte tijd een tunnel worden gebouwd tijdens groot onderhoud aan de A10.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

06-02-2017 | 14:06

@Han Schomakers
Leuk!

Uw reactie was ivm de hoeveelheid linkjes niet direct gepubliceerd door onze overijverige spamfilter. Ik heb de reactie bij deze alsnog geplaatst.

Foto van volger

Jan

06-02-2017 | 12:36

Het artikel is wel heel positief geschreven. De grote lobby tegen de Boerenwetering werd met name gevoerd door bewoner van de Herman Heijermansstraat en had een heel hoog NIMBY gehalte. Gelukkig is de uitkomst goed want er is nu wel consensus dat de huidige route beter is. 

Daarnaast begrijp ik dat de angst om een referendum te verliezen heeft geleid tot vele miljoenen extra kosten. Dat is toch eigenlijk heel triest.

Foto van volger

Han Schomakers

04-02-2017 | 16:19

@Duco & Egbert Six: ja, lijkt mij leuk om te doen! Ik ga mijn archief vast doorzoeken…

@Jan.Meeuwenberg: kijk eens in mijn website op pagina:

http://schomakers.net/Website-NL/Metro2020.htm

Op “Wijnemenjemee” is ooit artikel gepubliceerd over het rapport ‘ Uitbreiding Metro Amsterdam’ uit 2015. Daar staat een nieuwe Oost/Westlijn in van Science Park naar Schiphol via station Vijzelgracht en vergelijk die maar eens met het oorspronkelijke ontwerp, waarin twee Oost/Westlijnen waren voorzien, maar waarvan één Oostlijn is gerealiseerd, zie:

http://schomakers.net/Website-NL/Metro1968.htm

@Andere volgers: Kijk eens in mijn website op pagina:

http://schomakers.net/Website-NL/Sneltram1990.htm

De studies uit 1990 waren voor het sneltramnet, dus met alleen bovengrondse lijnen.

De lijnnummers zullen bekend voorkomen…

 

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

03-02-2017 | 22:05

@Han Schomakers
Zullen we samen kijken naar verdere info/beeld hierover en het uitwerken tot een artikel op wijnemenjemee.nl?

Foto van volger

frans zondervan

03-02-2017 | 21:43

Zo kan ik me nog een plan uit rond 1990 herinneren om een metrolijn vanaf het CS naar het Raamplein te bouwen. Deze zou onder de NZ Voorburgwal, via het Spui en de Leidsegracht lopen; toenmalige nieuwe bewoners die maar liefst ƒ 100.000 voor hun appartementen langs de geplande route hadden betaald – bekend als Yuppies- waren niet zo enthousiast.

Foto van volger

Jan.Meeuwenberg

03-02-2017 | 18:29

Ik denk dat het huidige trace’ het beste is, grappig om nu te lezen waar ook aan gedacht is als mogelijkheid, wat voor plannen zijn er nog meer gemaakt voor de metrolijnen.

Ik ben benieuwd naar de Oost/Westlijn als die zou komen is daar al een routeplan van op een kaart? daar ben ik zeer benieuwd naar hoe dat er uit ziet op de kaart, ik heb de eventuele route op een kaart al ingetekend,maar uiteindelijk zal het er wel anders komen uit te zien, net als de N/Z-lijn dat zag er oorspronkelijk dus ook anders uit hebben we nu kunnen lezen.

Foto van volger

Jan-Kees Verschuure

03-02-2017 | 15:10

In een studie uit 1990 staat deze route ook als zuidtak van een NZ-lijn via Leidseplein, met een splitsingsstation in de Leidsegracht voor de westtak richting Lelylaan. Heeft altijd mijn voorkeur gehad, hoewel ik meen dat de ligging van station Rokin en sloop van grachtenpanden Beulingstraat complicerend waren geweest.

Foto van volger

Egbert Six

03-02-2017 | 14:29

@Han Schomakers Heb jij die plattegronden van het niet gebouwde station Boerenwetering ook electronisch. Kun je misschien op een print van google maps oid ook aangeven waar het tracé voor de sneltram (metro) in Purmerend staat ingetekend. Ik ken de Zaanstreek niet goed genoeg.
Ik weet dat in de wijk Tanthof (Delft) ook enkele tracés zijn vrijgehouden om HTM tramlijn 1 door te trekken richting Schiedam en mogelijk te koppelen met RET tramlijn 1. Dit betreft overigens vrij korte stukjes ruimtelijk reservering.
Gelukkig leven we nog altijd in een land waar met toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen lang rekening wordt gehouden. Zo is natuurlijk de Schiphollijn ook via de westelijke ringlijn naar CS geleid.

Foto van volger

johan siemons

03-02-2017 | 13:57

@n-evo
ik heb vanaf het begin gedacht dat de halte (etc.) europaplein ten gunste van de rai was bedacht . europees is er een concurrentie van belang gaande welke stad/gebouwencomplex de congresgangers het best tegemoet kan komen . vanaf CS de duitsers etc. en vanaf schiphol ( voorlopig met de trein ! ) de overige c-gangers welkom zijn . daar komt nu nog de explosieve ontwikkeling van de zuidas bij .

Foto van volger

n-evo

03-02-2017 | 13:41

Dat tunneltje onder de A10 ontleent zich nu weer mooi als illegale rave-locatie. Toch niet helemaal verspild dus. 😉

Foto van volger

Han Schomakers

03-02-2017 | 13:36

Misschien een aardige aanvulling op het interview. Terloops wordt gerefereerd aan het tunneltje dat onder de noordelijke rijbanen van de A10 is gebouwd. Dit was inderdaad bedoeld voor de trein, want oorspronkelijk zou de Schiphollijn via het (toen nog niet bestaande station Zuid) door het tunneltje en de Boerenwetering richting Weteringcircuit lopen. Daar zijn mooie plattegronden van. De metro zou parallel of boven die spoorlijn komen te liggen. Voor de trein zou dit station voorlopig het eindpunt worden om in een later stadium doorgetrokken te worden via het Centraal Station naar Purmerend. geheel volgens het tracé van de Noord/Zuidlijn. De politiek besloot echter om de Schiphollijn via de ringspoorbaan in West aan te leggen. De spoorlijn naar Noord-Holland verdween in het archief…

Het tunneltje onder de A10 was tot enkele jaren geleden nog duidelijk zichtbaar. In Purmerend zijn nog delen van een dijklichaam te zien dat vanuit polder De Purmer door de tegenwoordige wijk De Gors aansloot op het centrale station van Purmerend. Op de plaats waar het dijklichaam rond 1983 is weggehaald staan nu woningen. Er werd nog wel rekening gehouden met een eventuele sneltram, zoals in Amstelveen. De kopers van die woningen hebben destijds een verklaring moeten tekenen, waarin zij akkoord gingen met de bepaling om geen bezwaar te maken als die sneltram er nog zou komen. De tijd zal het leren of die verklaring ooit nog nodig zal zijn… Het tracé voor de Noord/Zuidlijn in Purmerend is in ieder geval al bekend…

Foto van volger

n-evo

03-02-2017 | 13:33

Denk dat het huidige tracé qua dekkingsgebied een stuk betere keuze is. Hoewel het Rijksmuseum beter bereikbaar was geweest hadden toeristen voor andere musea en het Concertgebouw alsnog de keuze gemaakt voor de tram. Metrostation onder het Europaplein is sowieso veel logischer dan ergers achteraf in een park.

Foto van volger

Waterlander

03-02-2017 | 13:31

Het was ooit de bedoeling de Schipholspoorlijn onder de Boerenwetering te laten eindigen.

Foto van volger

Leo

03-02-2017 | 12:46

Ik kan me die discussie nog wel herinneren. Ik ben blij dat er uiteindelijk voor het huidige tracé gekozen is. Onder de Boerenwetering was weliswaar goedkoper en minder ingrijpend tijdens de bouw, beide zaken spelen alleen in het begin.

Aangezien zo’n lijn er voor zeker een eeuw ligt is het veel logischer om naar de lange termijn te kijken. Doordat hij nu dwars door de Pijp gaat sluit hij veel beter aan bij waar de mensen wonen en de bedrijven zitten die nut hebben van de metro. En dat nut duurt dus minstens een eeuw.

Om te chargeren: het allergoedkoopst is een metro aanleggen in een weiland. Alleen, omdat er vrijwel niemand gebruik van zal maken is het moeilijk terug te verdienen en kost hij uiteindelijk meer dan aanleg in een dichtbevolkt gebied.

22
reacties van 14 volgers
Meest actief in deze discussie
n-evo 3
Han Schomakers 2
Jan.Meeuwenberg 2
Andre 2
Leo 1

Bijdragen Metro en Tram
Duco Vaillant, Metro en Tram 3

Gerelateerde artikelen

Opening 21 juli: Ontdekkingstochten, lezing en historische foto&#8217;s in De Pijp
19 juli 2018 : Margreet Bosma

Opening 21 juli: Ontdekkingstochten, lezing en historische foto’s in De Pijp

Margreet Bosma : Vervoerregio Amsterdam 19 juli 2018
Filmpje: Op stap met de architect bij station De Pijp
13 juli 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Op stap met de architect bij station De Pijp

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2018
Filmpje: Over station De Pijp en infomarkt GVB
6 juli 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Over station De Pijp en infomarkt GVB

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 6 juli 2018
‘Attack!’ in station De Pijp
30 april 2018 : Renske van Bers

‘Attack!’ in station De Pijp

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 30 april 2018