Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Hoe Amsterdam Centraal bijna de Zuidas werd
59
3 jaar geleden
Duco Vaillant, Metro en Tram :
@Peter Inderdaad een erg leuke suggestie. Wellicht een mooi onderwerp. Bedankt ...

Hoe Amsterdam Centraal bijna de Zuidas werd

Duco Vaillant : Metro en Tram 4 februari 2016 Centraal Station

Onlangs stuitten we in onze archieven op documenten over vroegere plannen voor (de omgeving van) Amsterdam Centraal. Wist u bijvoorbeeld dat er ooit een plan lag waarbij de Oostelijke Handelskade zich zou ontwikkelingen tot het huidige zakencentrum dat zich nu op de Zuidas bevindt? Als deze ontwikkeling was doorgegaan had de stad er heel anders uit gezien en met een IJ-as was een Noord/Zuidlijn er misschien wel helemaal niet gekomen.

De plannen waren in iedere geval ambitieus genoeg: aan de West, Oost en IJzijde van Amsterdam Centraal werden grote kantoren, winkels en andere publieksfuncties gepland. Langs het IJ zou een zogenaamde IJ-boulevard komen van Sloterdijk naar Zeeburg. Door deze grootste plannen kreeg het ook wel de bijnaam ‘Manhattan aan het IJ’. Het treinstation zou ook nog worden uitgebreid met een extra perronspoor onder een nieuwe kap.

IJ-rail

Om het gebied goed te ontsluiten werd in eerste instantie gedacht aan de IJ-rail, een verbinding tussen Amsterdam Centraal en IJburg. IJburg moest overigens veel groter worden dan nu het geval is. Ook was de gedachte om de IJ-rail aan de westkant door te trekken. In eerste instantie zou deze nieuwe sneltram bovengronds worden aangelegd. Later werd de IJ-rail als sneltram ondergronds ingepland. De ongebruikte tunnel bij CS, maar ook de opvallend brede -breed genoeg voor 2,65 meter brede sneltrams- Piet Heintunnel zijn daar overblijfselen van.

Busstation Amsterdam Centraal impressie uit 1990. Bron: NZH
Beeld: OMA Busstation Amsterdam Centraal impressie uit 1990. Bron: NZH

Ondergrondse busterminal

Voor het busverkeer werden plannen gemaakt voor een grote ondergrondse busterminal onder het Stationsplein. Deze moest 200 bij 80 meter worden met drie eilandperrons voor bussen. De vloer moest op circa 16 meter diepte komen en de ondergrondse hal zou 10 meter hoog worden. Voor de passagiers waren drie ondergrondse loopbruggen bedacht die in verbinding zouden staan met de verschillende delen van het trein- en bestaande metrostation.

Noord/Zuidlijn

Bij het ondergrondse busstation werd ook gedacht aan de Noord/Zuidlijn, maar dan met het station onder het Open Havenfront en een boortunnel onder de westelijke zijde van Amsterdam Centraal. Een mogelijk station had dan wel aanmerkelijk dieper moeten worden gebouwd dan het huidige Noord/Zuidlijn station. Dit was ook de gedachte bij het stadsspoor uit de jaren 60.

Januari 1989 - IJ-oevers kerngebied Amsterdam, met een reservering voor een tramtunnel.
Januari 1989 - IJ-oevers kerngebied Amsterdam, met een reservering voor een tramtunnel.
ij-as
IJ-as
Impressies Amsterdam Centraal
Impressies Amsterdam Centraal

Rem Koolhaas

Het hoogtepunt van de plannenmakerij was de presentatie van de plannen van Rem Koolhaas in 1992. Hoewel deze plannen aan de ene kant goed werden ontvangen, was er inhoudelijk stevige kritiek. Het te ontwikkelen gebied zou niet overal openbaar toegankelijk worden en er zou sprake zijn van ruimtelijke segregatie op basis van inkomen. Daarnaast waren er twijfels over de financiële haalbaarheid en de grote investeringen die de gemeente Amsterdam wenste voor dit project.

Zuidas in plaats van IJ-as

Rond diezelfde tijd kondigde de ABN-Amro aan om niet naar de IJ-as te verhuizen, maar het nieuwe hoofdkantoor neer te zetten op wat we nu de Zuidas noemen. De verdere twijfels die aan het Plan Koolhaas kleefden, maakten de Zuidas ineens een veel betere optie om het door de stad gewenste internationale kantorencentrum te realiseren. Helemaal omdat aan zuidkant van de A10 al een groot NS station werd gepland met internationale verbindingen: zo zou dit gebied goed zou worden verbonden met de binnenstad. Inmiddels kennen we de Zuidas niet meer zonder grote kantoren en werd de aantrekkingskracht van dit gebied één van de redenen van de bouw van de Noord/Zuidlijn.

Heeft u vragen? U kunt ze hieronder stellen.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

16-02-2016 | 13:46

@Peter
Inderdaad een erg leuke suggestie. Wellicht een mooi onderwerp. Bedankt!

Foto van volger

Alain

10-02-2016 | 09:21

Alle luchtfietserij even daargelaten: ik ben het eens met n-evo dat de inzet van langer materieel op de middellange termijn de beste oplossing is voor het opvangen van de reizigersgroei op lijn 26. Optimalisaties bij CS, bijvoorbeeld in de vorm van geheel van het overige tramnet vrijliggende kopsporen zijn icm tweerichtingenmaterieel ook nog een optie. Misschien dat in de verre toekomst een vrijliggende baan te realiseren valt: het tracé tussen CS en de tunnel kan ter hoogte van de treinsporen gebracht worden. Zou je ook een halte onder de buskap kunnen overwegen. Ter hoogte van afrit s114 aan de A10 valt ook nog wel wat te optimaliseren: ik heb de keuze om de trambaan zo aan te leggen dat er conflictbewegingen met het autoverkeer ontstaan altijd vreemd gevonden. Had je de trambaan ten noorden van de weg gelegd, dan was dit probleem er niet geweest.

Foto van volger

Peter

10-02-2016 | 08:35

De Dienst Publieke Werken van de Gemeente Amsterdam  (voorloper van DRO, DIVV, Dienst Metro & Tram en nog wat diensten) stelde in 1960 al eens een monorail door de Spuistraat voor. Het NAi, of Nieuwe Instituut zoals dat tegenwoordig heet, heeft daar nog een fascinerende maquette van in de collectie (Googlen op “Monorail Spuistraat” en je vindt er wat foto’s van). Wellicht is dat nog een mooi onderwerp voor een alternatieve-geschiedenis-artikel?

Foto van volger

n-evo

10-02-2016 | 07:12

We kunnen ook een kabelbaan aanleggen naar IJburg. Of een monorail. Misschien is een Hyperloop iets?

Foto van volger

Rw

09-02-2016 | 22:37

Breed natuurlijk

Foto van volger

Peter

09-02-2016 | 18:20

Ik vond lijn 5 in Milaan traag. Maar in Kopenhagen rijdt hetzelfde systeem (Ansaldobreda…) en die vond ik prima functioneren 🙂

Foto van volger

trolly

09-02-2016 | 17:43

@Alain: Kort, inderdaad. Of breed natuurlijk ?

Foto van volger

trolly

09-02-2016 | 17:41

@Peter: Nou nou, kom kom… Ik weet niet hoe het ondertussen met de milanese lijn 5 is, maar van de zomer reed ie nog tamelijk beroerd, en voor de 4 moeten ze nog beginnen met boren. Erg enthousiast zijn ze er daar (nog) niet over, dus of je zoiets echt moet willen…
Afgezien daarvan, als het zoals dhr. Vaillant schrijft om één boog gaat, die te smal is, dan lijkt het me technisch niet onmogelijk om dat probleem t.z.t. bouwkundig op te lossen voor een niet al te exorbitant bedrag.

Foto van volger

Alain

09-02-2016 | 17:39

@Rw
3 meter lijkt mij wat kort. En had je bericht niet in hoofdletters gemoeten?

Foto van volger

Antje Ha

09-02-2016 | 15:48

Je kan je wel afvragen hoelang men denkt door te gaan met het in stand houden van oude troep. Gaat men over 50 of 100 jaar nog een keer het CS moderniseren. Moeten al die krotten buiten de grachten tot st. Juttemis blijven staan? Zo bijzonder is het allemaal niet. Verder kun je je dat ook wel afvragen voor de grachtenpanden. Denkt iemand dat ze er over 100-200 jaar nog zullen zijn?

Af en toe de Biereco verherbouw erin houdt de boel fris.

Foto van volger

Rw

09-02-2016 | 15:09

Moet je op termijn niet gewoon naar 3 meter trams? Dit is gepruts in de marge

Foto van volger

Alain

09-02-2016 | 14:02

Een plaatje ter verduidelijking van mijn proza:

http://i.imgur.com/WOUV1Bk.png

Rood is op te breken sporen, groen nieuw te bouwen sporen, oranje zijn de sporen voor de IJtram en geel de sporen voor de overige lijnen. Wellicht dat voor die laatste de sporen nog iets in westelijke richting moeten worden opgeschoven voor extra capaciteit, maar ook dat lijkt inpasbaar.

Foto van volger

Alain

09-02-2016 | 13:50

Het voordeel van een keerlus is natuurlijk dat de trams niet over hetzelfde spoor terug hoeven als waarop ze aan zijn gekomen. Door gewoon in dezelfde richting door te blijven rijden, vergroot je de capaciteit van de halte als geheel. Daarnaast is het voor de reizigers overzichtelijker en veiliger, want alle trams rijden dezelfde kant op.

Maar als we het er dan toch over hebben: wil je speciaal voor de 26 bij CS kopsporen aanleggen, dan heb je er minstens twee nodig voor voldoende capaciteit. Dat betekent, afgaande op het definitief ontwerp (p. 17), dat er aan de oostzijde van de keerlus een derde spoor bij zal moeten komen voor het laten keren van de overige tramlijnen. Ook het spoor richting Damrak zal iets naar het zuiden moeten worden verlegd, en je houdt minder sporen over voor de Damraktramlijnen. Nu hoeft dat over een paar jaar niet meer zo’n probleem te zijn. Ik verwacht dat er ten hoogste twee tramlijnen tussen CS en Dam via Damrak zullen blijven rijden na opening van de NZL.

Een ander alternatief zou wellicht medegebruik van het busstation aan de achterzijde kunnen zijn, als de bussen uit Noord daar straks toch niet meer stoppen. Maar volgens mij is die constructie niet op tramsporen en -materieel berekend. Om nog maar te zwijgen over inpassing van de bovenleiding.

Foto van volger

Peter

09-02-2016 | 13:18

Klopt. Maar mochten ze in pakweg 2052, als die nieuwe trams ook alweer aan vervanging toe zijn, naar 2,65 meter willen,  (wat toch weer wat extra capaciteit en comfort oplevert) dan kan dat, gelukkig.

Overigens hoop ik wel dat ze de baan van de 26 voorzien van wat extra wissels, zodat deze relatief geïsoleerde lijn wat flexibeler wordt in geval van calamiteiten. En dat eindpunt bij Centraal. Het zou enorm veel schelen als de 26 niet meer dat tijdvretende rondje langs de Sint Nicolaaskerk hoefde te maken. Bijvoorbeeld door een dubbelsporig eindpunt met dito baan tussen Stationsplein-oost en de Oostertoegang te leggen, naast de sporen die voor de overgebleven Damraklijnen nodig zijn. Dan kan de 26 direct weer over de kortste route terugrijden. Dat is toch immers een van de grote voordelen van tweerichtingmaterieel. Maar helaas ziet het er in het definitieve ontwerp voor het Stationsplein niet naar uit dat daar iets aan veranderd wordt; voor zover ik weet krijgt het oostelijke deel van het plein net als vroeger weer een keerlus met vier sporen, alleen met iets hogere en bredere haltes dan vroeger.

Foto van volger

n-evo

09-02-2016 | 13:00

Voor 2020 is het volgens mij de bedoeling dat tram 26 wordt uitgerust met tweerichting trams die dan ook in dubbeltractie kunnen rijden. Zelfde materieel als de Amstelveenlijn. Dus 2x 30 meter en 2,4 meter breed.

Foto van volger

Peter

09-02-2016 | 08:59

Ah, dus toch ‘slechts’ 2,65 meter…

Als toekomstige generaties er ooit toch een metro van willen maken is volledige integratie met het voor 3,00 meter brede materieel geschikte metronetwerk dus niet mogelijk. Enerzijds is dat jammer. Anderzijds weet niemand wat voor netwerk Amsterdam over dertig, of vijftig jaar nodig heeft.

Misschien wordt het metro- en tramnet wel aangevuld met een goedkoper aan te leggen en te exploiteren netwerk van enkele lijnen met lagevloersmaterieel met een breedte van 2,65 meter en een lengte langer dan 30 meter. Al dan niet te bereiken met gekoppelde voertuigen. Zoals bijvoorbeeld de helft van het mooie Stadtbahn-netwerk van Keulen, het Haagse deel van RandstadRail, of de nieuwe Uithoflijn in Utrecht.

Of krijgen we er een of meer metrolijnen bij die iets kleinschaliger van schaal en opzet zijn, zoals het volautomatische metrosysteem van Kopenhagen en de technisch identieke nieuwe lijnen 4 en 5 in Milaan. Die zijn ook iets goedkoper in aanleg en exploitatie.

Dat soort opties zijn met deze Piet Heintunnel óók nog steeds mogelijk. En die zouden ook prima naast de traditionele tram en de grootschalig opgezette metro kunnen functioneren. Het enige wat ik hoop is dat die generaties niet opnieuw hun toevlucht zullen nemen in halfslachtige oplossingen als klaptreden en andere kunstgrepen… de vorige keer dat men dat deed was niet zo’n succes, gelukkig wordt die miskleun over zo’n vier jaar ongedaan gemaakt.

Foto van volger

Explorer

08-02-2016 | 17:35

@n-evo Zei ik ergens ‘kom we gaan hem morgen bouwen’? 😉

Foto van volger

trolly

08-02-2016 | 17:34

@Peter: Mooi gevonden, die links.

@ explorer: Die metro hoeft op Zeeburgereiland toch niet op maaiveldhoogte uit te komen? Een (open) verdiept station op -1 is een prima oplossing.

@ Egbert Six: Iets geeft me het idee dat n-evo niet erg voor je plannen te porren is ?

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

08-02-2016 | 16:22

@Peter en anderen
Aangezien de nodige vraagtekens zijn, heb ik even aan de beheerders (onze collega’s bij Metro en Tram) gevraagd hoe de vork in de steel zit. Bij de bocht aan de IJburgkant is er meer ruimte in de breedte nodig en dus een bredere Profiel van Vrij Ruimte ter plekke. Hier komt een Profiel van Vrije Ruimte uit dat geschikt is voor (metro)stellen van 2,65 meter breedte.

Foto van volger

n-evo

08-02-2016 | 15:23

Zo’n metro tussen CS en IJburg is pure kapitaalvernietiging en biedt amper voordelen. Voor een fractie van het geld koop je een zooi extra trams en laat je die in dubbeltractie rijden. En als
ze het eindpunt CS wat slimmer aanpakken d.m.v. tweerichting
materieel hoeft een metro ook niet veel sneller te zijn.

Foto van volger

n-evo

08-02-2016 | 14:13

Alsof het allemaal niks kost hè Explorer zo’n ombouw tot metro. 😉

Foto van volger

Peter

08-02-2016 | 13:14

Ik heb me wel eens door iemand op Skyscrapercity laten vertellen dat de landhoofden en pijlers van de bruggen langs de IJburglaan en Pampuslaan zijn ontworpen en gebouwd met een vrije zone in het midden van de fundering. Daar zou dan ooit relatief eenvoudig een metrobuis doorheen gevoerd kunnen worden.

Maar van de laatste metroplannen voor IJburg, namelijk de Diemertak, die in de jaren ’90 werd voorgesteld tegelijk met de IJtram, en de verschillende IJmeerlijn-plannen die enkele ingenieursbureaus in 2011 presenteerden gingen geen van allen uit van een metro van IJburg naar Zeeburgereiland en Centraal. Die lijnen zouden allemaal op de een of andere manier bij Diemen op de Ringlijn/Gaasperplaslijn/Zuidtak moeten aansluiten.

Foto van volger

Explorer

08-02-2016 | 12:46

@n-evo Ik denk dat het nog wel meevalt in hoeverre ongelijkvloerse kruisingen onhaalbaar zijn. Ondergronds starten bij CS kan nu alleen bijna niet meer. Daarna stijgen naar dezelfde hoogte als de treinsporen (dus óver de Kattenburgerstraat met een station aldaar). Dan de Piet Heintunnel inzakken. Op IJburg zelf zou je volgens mij geheel op een viaduct kunnen bouwen. Een brug naar Flevoland zou alleen wel pál langs Pampus lopen en echt wenselijk lijkt me dat niet.

Zeeburgereiland lijkt me wel een pijnpunt. Misschien dat je na de Piet Heintunnel net op tijd op hoogte kunt zijn om station Zuiderzeeweg boven de weg te bouwen, maar om óver de afritten en ónder de A10 door te kunnen is denk ik niet genoeg ruimte.

Is iemand trouwens ook al eens opgevallen dat de stukjes tunnel direct na station Rietlandpark nog betegeld zijn in plaats van beton? Het is maar een hersenspinsel maar het lijkt me evident dat daar een verstopte bouwvoorbereiding is om het perron gemakkelijk naar metrolengte te kunnen verlengen 🙂

Foto van volger

Peter

08-02-2016 | 08:54

Op deze afbeelding: http://www.cementonline.nl/Uploads/Publications/Cement/Large/22_29_Cement_03_1998_Zeetransport%20Piet%20Heintunnel%20leidt%20tot%20behoud%20voorspa.1.png zie ik een doorsnede van de Piet Heintunnel met een breedte van 9,1 meter tussen beide tunnelwanden voor de trambuis. Lijkt me aannemelijk dat dit voor de gehele tunnel geldt. Twee keer een metro van 3 meter past dan wel, puur getalsmatig.

De grote vraag is dan of de resterende 3,1 meter genoeg is voor de andere eisen die er zijn, zoals aan weerszijden een vluchtpad en de benodigde ruimte tussen beide sporen. Ik zou gevoelsmatig denken van wel, maar om het precies te weten zouden we moeten weten wat de andere eisen zijn die er gehanteerd worden, zoals het Profiel van Vrije Ruimte. In deze PDF: https://www.google.nl/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&ved=0ahUKEwi2o4C44ufKAhVE7g4KHQnzDx0Q5TUICQ&url=https%3A%2F%2Fwww.amsterdam.nl%2Fpublish%2Fpages%2F746392%2Fveiligheidsvoorschriften_werken_aan_de_metrobaan.pdf&psig=AFQjCNHBqPhDgZQgX0wnWzw9rdQwDf_gWQ&ust=1455007224043225&cad=rja staat een interessante doorsnede op pagina 5. “Zone A” en het vluchtpad links zijn samen 450 centimeter. Dat keer twee en je hebt bij een 9,1 meter brede Piet Heintunnel nog 10 centimeter speling over.

Foto van volger

n-evo

08-02-2016 | 08:38

Dan maak je een tunnel geschikt voor 3-meter materieel en dan? Op Rietlandpark en het ongebruikte tunneltje onder CS na ligt het hele traject van lijn 26 op het maaiveld en zijn ongelijkvloerse kruisingen niet overal even goed haalbaar.

Het hele traject ondergronds brengen heeft naar mijn weten nooit op de planning gestaan en is zeer kostbaar. Voordat je dat die dure oplossing gaat overwegen kunnen er nog altijd langere en bredere trams ingezet worden dan dat nu het geval is. IJburg op het metronet aansluiten kan vanzelf als een metro naar Almere realiteit wordt. De wijk heeft veel meer baat bij meerdere railaansluitingen i.p.v. de huidige situatie waarbij alles op CS geijkt is.

En wie zegt überhaupt dat IJburg zo sterk uitgebreid zal worden dat je met metro’s moet rijden? Over 50 jaar hebben we misschien weer hele andere ideeën over de uitbreiding van Amsterdam en locaties voor nieuwe wijken en openbaar vervoer.

De mentaliteit dat overal maar metro’s moeten komen deel ik absoluut niet. Laat bestuurders eerst maar eens verder kijken dan die 30-meter lange Combinootjes waar nog geen 200 man in past.

Foto van volger

Egbert Six

08-02-2016 | 07:33

@n-evo Natuurlijk is het zo dat niet alles financieel haalbaar is, maar uitgerekend bij de Piet Heintunnel waren de meerkosten van een 70 cm bredere tunnel te overzien. Deze tunnel is in een bouwdok in België gebouwd en daarna via de Noordzee naar Amsterdam getransporteerd. De enige wezenlijke meerkosten zijn dan een aantal kubieke meters beton en wat extra wapening. Natuurlijk altijd nog een heel bedrag, maar peanuts in vergelijking met de totale kosten.
Gezien de ligging van de Piet Heintunnel als schakel tussen IJburg en de binnenstad van Amsterdam is een ombouw naar ‘echte’ metro in de (verre) toekomst wat mij betreft toch een optie die moet worden opengehouden! In beton gegoten tunnels die een te kleine maat hebben helpen dan niet.

Foto van volger

n-evo

08-02-2016 | 07:22

Laten we realistisch blijven: tram 26 ombouwen tot volwaardige metro gaat toch niet gebeuren. Het was hooguit een sneltram geworden zoals de 51. Het feit dat met maximaal 2,65-meter breed materieel rekening is gehouden laat dat al zien. We kunnen bij iedere tramlijn wel roepen dat er rekening gehouden had moeten worden met een echte metro, maar dat slaat qua kosten/baten nergens op als de kansen daarop nihil zijn.

Foto van volger

trolly

07-02-2016 | 22:10

@Egbert Six: Precies wat je zegt, uiteindelijk wel…?

Foto van volger

Egbert Six

07-02-2016 | 17:32

@trolly Het is bijna een wonder dat de Ringlijn uiteindelijk wel op metrostaandaardbreedte is gebracht. 😉

Foto van volger

trolly

07-02-2016 | 15:19

@Egbert Six: Helemaal met je eens, uiteraard. Maar gezien de ombouw van de Amstelveenlijn waren er kennelijk toch niet genoeg gemiste kansen…

Foto van volger

Egbert Six

07-02-2016 | 14:46

@Duco Vaillant, Metro en Tram, @trolly. In mijn ogen is het kortzichtig geweest dat (kennelijk) 2,65 m als maximale breedte voor de railvoertuigen is aangehouden bij de bouw van deze tunnels. Ik blijf hopen dat het werkelijke gebouwde profiel van vrije ruimte een extra 35 cm breder is. Mocht dat niet zo zijn dan is een volledige integratie van deze tunnels in het Amsterdamse metrosysteem uitgesloten. Naast veel mooie dingen biedt Amsterdam ook een mooie catalogus van gemiste kansen.

Heeft iemand misschien een technische tekening (met maten!) van de dwarsdoorsnede van de Piet Heintunnel?

Foto van volger

trolly

07-02-2016 | 09:13

De breedte van 2,65m wordt in dit document letterlijk genoemd:
http://www.cobportaal.nl/Gedeelde%20documenten/GKO-123.CT.02.A.pdf

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

06-02-2016 | 23:43

@Egbert Six
Voor zover ik heb kunnen navragen en ook heb kunnen nagaan in de documenten van ieder geval de Piet Heintunnel werd eruit gegaan van 2,65 meter breed materieel en niet 3 meter breed materieel. Dat is ook niet vreemd, omdat bij de Amstelveenlijn nog uit werd gegaan van 2,65 meter breed materieel en vanuit de politiek voor de Ringlijn ook. Bij deze laatste hebben de ontwerpers en bouwers toch uiteindelijk rekening gehouden met 3 meter breed materieel, afgezien van de perrons die wel op 2,65 meter waren gemaakt (met mogelijkheid tot het afzagen ervan).

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

06-02-2016 | 23:30

@Eelco
Haha. Het heeft er inderdaad wel iets van weg. Qua opbouw lijkt het er wel op. Wel iets minder hoog en 4 toren ipv de 3 torens die De Rotterdam kent.

Foto van volger

Eelco

06-02-2016 | 19:53

@n-evo. Grappig he. Ik moet zeggen dat hij in Amsterdam beter tot zn recht was gekomen, doordat hij daar helemaal alleen had gestaan. In Rotterdam detoneert hij in zn omgeving en krijg ik er het gevoel bij dat Rem dacht: er is nog een kaveltje vrij, dus laat ik daar mijn ontwerp, dat ik al jaren koester, maar realiseren. 

Foto van volger

n-evo

06-02-2016 | 11:43

@Eelco Ik ben dus niet helemaal gek, dacht het gebouw ook al te herkennen als wat nu De Rotterdam is. Haha

Foto van volger

Jan

06-02-2016 | 09:49

Ik zie geen snelweg maar een busstation onder het water. Dat fietspad aan de waterkant van de Prins Hendrikkade ligt er nog steeds niet. Een sneltram aan de IJ-zijde lijkt me ook een stuk logischer dan dat rare bochtje naar de pleinzijde. Een grote parkeergarage onder de kades: slim. Die zeilboten zien er ook leuk uit. 

Foto van volger

Eelco

05-02-2016 | 15:13

Ik zie op de tweede foto op de achtergrond, bij de Silodam, het silhouet van De Rotterdam van Koolhaas! Toen hij hem niet in Amsterdam kon bouwen heeft hij hem maar in zn eigen stad gebouwd. Het is dus eigenlijk De Amsterdam, haha!

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

05-02-2016 | 14:56

@Peter
Ik heb inderdaad ook ooit zoiets onder ogen gezien. Volgens mij heeft een van onze volgers deze studie nog in de kast liggen. Ik zal het eens navragen. 🙂

Foto van volger

Peter Eijkman

05-02-2016 | 13:50

Valt al met al nog best mee, dat plan uit de nineties..25 jaar daarvoor was het Metroplan van de toenmalige megalomane gemeenteraad al in uitvoering: de Weesperstraat was al platgegooid, de Nieuwmarkt stond op het punt te verdwijnen..Snelwegen moesten vanaf het CS de auto overal ruim baan geven, Het OV zou volledig met de Metro worden uitgevoerd, en de tram zou compleet worden opgeheven, alleen in de buitenwijken zouden er nog een paar buslijnen blijven als aanvoer voor de Metro… Nu met de Nord-Zuidlijn dreigt weer opheffing van een groot aantal tram en buslijnen. Lijn 25 is al weg en lijn 24 verdwijnt op korte termijn….

Foto van volger

Egbert Six

05-02-2016 | 09:54

Leuk artikel!

Voor zover ik begrepen heb is zowel de Piet Hein (tram)tunnel en het ongebruikte tunneldeel bij CS ontworpen volgens ‘metro’normen. Dus ook voor de 3 meter brede Amsterdamse metrostellen. Het blijft van visie getuigen dat de Amsterdamse metro 3 meter breed is! Menig wereldstad heeft met aanzienlijk kleinere maten te maken.

Ik blijf het een gemiste kans vinden dat bij de aanleg van het busstation achter CS geen (extra) spoor 16 is aangelegd. Gecombineerd met de huidige plannen van Prorail voor de sporenlayout van CS betekent dit toch een lagere capaciteit.

Tot slot een technische opmerking. De site laadt sinds kort niet meer op mijn mobiel. Ik heb een oudere Android mobiel met standaard browser. Allerlei andere sites doen het wel netjes.

Foto van volger

n-evo

05-02-2016 | 09:35

Hebben ze ook niet even overwogen de N/Z-lijn onder dat traject te leggen en is daar van afgezien omdat het risico te groot werd geacht? Heb ooit zo’n verhaal gehoord.

Foto van volger

Peter

04-02-2016 | 22:14

Was dat niet dat plan voor een tramtunnel onder Nieuwezijds en Leidsegracht? Dat stond volgens mij in het rapport “Studie ondergronds openbaar vervoer”, dat rond die tijd verscheen.

Foto van volger

frans zondervan

04-02-2016 | 21:47

Ik kan mij ook nog een plan van rond 1990 herinneren, waarin de stad een metrolijn van het CS naar het Raamplein wilde aanleggen. Niet iedereen was toen enthousiast.

Foto van volger

trolly

04-02-2016 | 17:06

@n-evo, @Martijn: Vrees niet, Duco Vaillant is al op buggenjacht ?

Foto van volger

Martijn

04-02-2016 | 16:36

@n-evo Yep, dat probleem heb ik ook. Toch jammer van de mooie nieuwe lens van Gé…

Foto van volger

n-evo

04-02-2016 | 16:31

Ik heb trouwens een nieuwe site issue in Safari waarbij alle foto’s transparent zijn. Het oogt niet echt prettig.

https://www.imageupload.co.uk/images/2016/02/04/ScreenShot2016-02-04at17.28.30.png

Foto van volger

n-evo

04-02-2016 | 16:29

Toffe kijk in een alternatief universum waar Amsterdam andere keuzes had gemaakt! Wil wel vaker van dit soort van “What could have been” artikels zien.

Foto van volger

Peter

04-02-2016 | 16:14

Het IJ-Oever masterplan van Koolhaas had interessante en boeiende voorstellen. Waar nu het busstation aan het IJ staat voorzag hij een langgerekt gebouw op pootjes dat de vorm en de schaal had van een stationskap, maar dan omgekeerd. Daar moesten hotels, kantoren, een megabioscoop, de nieuwe Centrale Bibliotheek en andere voorzieningen in worden ondergebracht. Ook een concertzaal van het formaat Heineken Music Hall zou ergens dicht bij het station aan het IJ een plaats krijgen. Was dit plan zo uitgevoerd dan was die tochtige en altijd gezellige Arenaboulevard er nooit in zijn huidige vorm geweest.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

04-02-2016 | 16:05

@Rein Valk
Inderdaad nu bizar om dit soort oude plannen te zien. Een ander bizar plan was de demping van vele Amsterdamse grachten.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

04-02-2016 | 15:55

@Alain en Explorer
We zetten dit bugje op ons lijstje. 🙂

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

04-02-2016 | 15:54

@Peter
Goede inschatting! Bij de afbeelding van het ondergronds busplan staat een datum van 1990.

Foto van volger

Peter

04-02-2016 | 14:12

Dat busstation-plan dateert uit… 1991 volgens mij? Toen bestond de Amsterdamse tramvloot nog voornamelijk uit bolkoptrams. Toen was de stadsbus nog gewoon rood en de streekbus nog gewoon geel. En toen waren er ook nog van die okergele Enhabo-bussen.

Maar het blijft een fascinerende plaat!

Foto van volger

Jan-Kees Verschuure

04-02-2016 | 14:11

Mooi om te zien dat het ‘futurisme’ van de IJ-oeverplannen in pakweg 25 jaar is overgegaan in daadwerkelijke aandacht voor de publieke ruimte

Foto van volger

Explorer

04-02-2016 | 13:36

@Alain Ik heb het ook, met die foto’s.. (Firefox in Windhoos 8.1)

Foto van volger

Explorer

04-02-2016 | 13:34

Lieve help, die snelweg.. toch leuk om dit soort plannen te zien, ik hou wel van een beetje ‘wat-als-denken’.

Leuke impressie ook bovenaan, een hypermodern ondergronds busstation met alle toeters en bellen, maar wél met schattige bolkoptremmetjes erboven 😀

Foto van volger

Alain

04-02-2016 | 13:28

Een ondergronds busstation zou in het vandaag de dag door schijnveiligheid gedomineerde Nederland natuurlijk ondenkbaar zijn. Maar een interessant plan desalniettemin, zeker voor wat betreft de IJ-oevers. Dat plaatst ook het Combiplan voor de grote metroring via IJburg in een wat completer perspectief voor mij. Meer van dit soort artikelen zijn erg welkom! 🙂

Technische noot: als ik een foto ter vergroting aanklik, krijg ik hem doorzichtig te zien, met het artikel dat op de achtergrond doorschijnt. Niet echt praktisch. Ik gebruik Chrome in Windows 10.

Foto van volger

Cor Sibbel

04-02-2016 | 12:20

Prachtig verhaal, maar het idee van het busstation zie ik wel zitten. Bedankt.

Foto van volger

Rein Valk

04-02-2016 | 12:16

In de jaren ’60 waren er plannen die nog veel drastischer waren. Het Plan Jokinen. Het CS zou ondergronds gaan en Noord zou een soort Manhattan worden. Maar ook de rest van de stad werd niet gespaard. Overal werden complete wijken weggebuldozerd om plaats te maken voor Los Angeles-achtige snelwegen.

Bizar, maar interessant. 

https://dezwijger.nl/programma/de-toekomst-die-nooit-kwam-het-plan-jokinen

59
reacties van 16 volgers
Meest actief in deze discussie
n-evo 10
Peter 9
trolly 7
Alain 5
Egbert Six 4

Bijdragen Metro en Tram
Duco Vaillant, Metro en Tram 8

Gerelateerde artikelen

Filmpje: Op stap met de architect bij Amsterdam Centraal
1 juli 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Op stap met de architect bij Amsterdam Centraal

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 1 juli 2018
Filmpje: Over Amsterdam Centraal en opleiding van onze metrobestuurders
8 juni 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Over Amsterdam Centraal en opleiding van onze metrobestuurders

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 8 juni 2018
Morgen mooi weer! David Claerbout beoordeelt zijn videokunstwerk
29 mei 2018 : Margreet Bosma

Morgen mooi weer! David Claerbout beoordeelt zijn videokunstwerk

Margreet Bosma : Vervoerregio Amsterdam 29 mei 2018
Waarom de rolbanen op CS niet rollen
24 mei 2018 : Renske van Bers

Waarom de rolbanen op CS niet rollen

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 24 mei 2018