Gemeente
Amsterdam

Dit is een gearchiveerde versie van de website wijnemenjemee.nl, waarop je de bouw van de Noord/Zuidlijn kon volgen. Deze kennis is nog wel beschikbaar, maar je kunt dus geen reactie meer achterlaten.
Filmpje: de allerlaatste test met de waterkering
15
11 maanden geleden
Duco Vaillant, Metro en Tram :
@Antje In de toekomst testen we ze zelfs 2x per jaar. Dit was de laatste test ...

Filmpje: de allerlaatste test met de waterkering

Duco Vaillant : Metro en Tram 20 november 2017 Centraal Station

Afgelopen vrijdag was een bijzondere dag voor de Noord/Zuidlijn en Waternet. Wij moesten namelijk aantonen aan Waternet dat de waterkering onder de Prins Hendrikkade op afstand kon worden bediend en goed zou werken. Onze huisfotograaf Gé Dubbelman was erbij en maakte een kort timelapsefilmpje waarin te zien is hoe de enorme schuiven op en neer gaan.

De waterkering is de afgelopen jaren al meerdere malen getest. De kering is namelijk op drie verschillende manieren te bedienen: op afstand vanuit de centrale bedieningsinstallatie (CBI) van de metro, ter plekke via de apparatuur boven de schuiven of – stel dat ook de elektriciteit uitvalt – met een handpomp met behulp van hydraulica. Naast deze bedieningswijzen hebben we diverse scenario’s getest, waaronder een scenario waarbij de metro op een waterkering afstormt. En een paar jaar terug hebben we de kering zelfs eens laten zien aan een van de ministers van de regering van de Verenigde Staten.

Waternet

De succesvolle test van afgelopen vrijdag was niet heel uitgebreid, maar wel belangrijk omdat we hiermee aan Waternet – verantwoordelijk voor de dijken van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht – konden aantonen dat de waterkering goed op afstand werkt. Aan de zuidkant van het IJ doorbreken we namelijk met de Noord/Zuidlijn de primaire waterkering die onder de Prins Hendrikkade loopt.  Waternet zei daarop: “geen probleem dat jullie een gat in onze dijk prikken, maar neem ook maatregelen om dat te herstellen in geval van nood.” Met onze kering is dat gebeurd.

De waterkeringen zitten normaal gesproken in een aparte ruimte boven de tunnels.
De waterkeringen zitten normaal gesproken in een aparte ruimte boven de tunnels. Foto: Gé Dubbelman

Ergste scenario

De waterkeringen aan weerszijden van het IJ hebben we gebouwd vanwege mogelijk overstromingsgevaar. In het ergste geval moeten de waterkeringen Amsterdam en omgeving beschermen tegen hoogwater als de zee vrij spel heeft op het IJ. Dit is alleen mogelijk als alle drie de sluisdeuren bij IJmuiden kapot zijn en open staan. Stel dat het dan ook nog springtij is met een noordwesterstorm, dan zou het IJ met maximaal 1,6 meter boven NAP kunnen stijgen.

De Noord/Zuidlijn-tunnels in het blauw met in het rood de plekken waar de waterkering zitten.
De Noord/Zuidlijn-tunnels in het blauw met in het rood de plekken waar de waterkering zitten. Bron: Google earth - bewerking Metro en Tram

Sluiten in drie minuten

Mocht zo’n scenario zich voortdoen, dan wordt het metroverkeer stilgelegd en worden de tunnels afgesloten. Binnen drie minuten kan de kering gesloten worden. Met twaalf minuten tot maximaal vijftien minuten kost het overigens beduidend meer tijd om deze omhoog te krijgen. De kering kan een waterdruk weerstaan met een maximale waterstand van 2,0 meter boven NAP. Dat wil zeggen een waterkolom van ongeveer 19 meter hoog. De drempel van de kering zit namelijk op 17 meter onder NAP.

Deze webpagina is gearchiveerd. Je kan helaas geen nieuwe reactie meer plaatsen.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

29-11-2017 | 11:29

@Antje
In de toekomst testen we ze zelfs 2x per jaar. Dit was de laatste test die nodig is voor de waterkering in ons testprogramma van de Noord/Zuidlijn waar ook een hele formele kant aan zit voor de vergunning.

Foto van volger

Renske van Bers, Metro en Tram

29-11-2017 | 09:07

@Antje, dank voor deze achtergrondinfo. Groet, Renske

Foto van volger

Antje

28-11-2017 | 11:54

NB Moeten die deuren niet gewoon jaarlijks getest worden? Net als de nooduitgangbedekkingen/luiken hier en daar in de straten?

Foto van volger

Antje

26-11-2017 | 12:21

Wellicht is het belangrijk dat hoogwater een factor is maar de hoofdzaak is dat de tunnel ook  lek zou moeten zijn en dat het hoge water dan de stad in zou kunnen geraken. Op zo’n moment zou de tunneldeur dicht moeten gaan. Ik heb ook het idee dat een tunnellek bij gewoon peil een groot probleem zal zijn. Op welk peil liggen de uitgangen van de stations en welk peil hebben de tunneluitritten? 

De tunnel hoeft niet beschermd te worden tegen water wat er van de landzijde in zou lopen… Op zo’n moment heeft Amsterdam wel een groter probleem dat het drooghouden van de tunnel onder het IJ.

Overigens wanneer de sluisdeuren bij IJmuiden open staan is het mij het raadsel waarom het bij Amsterdam maar 1,60 meter boven NAP zou worden. Wanneer er op zee 5 meter boven NAP zou zijn is het in Amsterdam ook snel 5 meter plus. Hoewel het Noordzee-kanaal eerder begint over te lopen? Arm Noord-Holland. Het is beter dat de sluisdeuren te allen tijden zullen sluiten wanneer dat nodig is.  De sluisdeuren aan de zeekant zijn op vele plekken in Nederland wel een onderschat risico.  In 1953 vlogen de sluisdeuren van een ‘gedempte’ sluis in Noord-Brabant eruit met grote gevolgen voor de achterliggende polder.

Wat de Amerikanen er van moesten leren is onduidelijk. Manhattan loopt gewoon onder bij het minste en geringste en de metro-entree’s hebben ook geen waterwering.  Het belangrijkst is dat ze daar een voldoende betonnen kraag op het eiland maken en dat ze de coupures kunnen sluiten wanneer dat nodig is. Zoals iedere stad en dorp in Europa dat al jaren kan. Orkaan Sandy zou hier niet eens tot dijkbewaking hebben geleid. Ook zouden ze daar geen archieven en computerruimtes in de kelders moeten willen hebben.

Interessant is ook om te bedenken hoe men een tunnellek zou dichten en hoe men de boel dan weer aan de gang krijgt. Gezien de benodigde tijd voor de nieuwbouw zal een reparatie ook wel een jaartje of vijf kunnen vragen. Tenzij men dit door een Rotterdams projectteam laat klaren. Dan is het in vijf weken gedaan 🙂

Bij de oude gietijzer-delen Elbetunnel (in Hamburg) hebben ze ooit de tunnel die niet zo diep ligt dichtgezet zodat bij de Elbe verdieping een eventuele te diepe greep van de baggermachine de schade beperkt zou blijven. Overigens heeft die tunnen een verticale in- en uitgang. Met vier autoliften (ooit voor paard en wagen).

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

24-11-2017 | 17:20

@Jan Dudok van Heel
Het klopt wat trolly zegt over de afsluiting met de kering.

De waterkeringen bij de Sixhaven en Prins Hendrikkade zitten er omdat ze onder een primaire waterkering lopen. We herstellen dus de oorspronkelijke dijken ondergronds op deze plekken. De kering bij de De Ruijterkade is eigenlijk extra ter bescherming van Amsterdam Centraal. Deze dient ervoor als er wat misgaat onder het IJ bij bijvoorbeeld een lek. De waterschade zou namelijk aanzienlijk zijn als er wat misgaat.

Foto van volger

johan siemons

24-11-2017 | 08:40

@Jan.Meeuwenberg

een mens weet nooit zeker wat volgers denken !

Foto van volger

Jan.Meeuwenberg

23-11-2017 | 22:52

Ook dit is weer een staaltje van techniek en vooruitdenken van wat er zoal  bij komt kijken om een metro onder de grond door een buis te kunnen laten rijden.

Ik herinner mij nu dat een delegatie deskundigen uit Amerika, nu al weer jaren geleden is komen kijken naar hoe die Hollanders het water weten tegen te houden bij die Waterkering, waar een klein land al niet groot in kan zijn. Ook al zijn we lang bezig met de N/Z-lijn dit soort installaties zijn toch ook maar tot stand gekomen in al die jaren, we zouden het bijna vergeten. Jammer dat veel niet volgers daar geen idee van hebben, dat het niet alleen het aanleggen van tunnels en rails en stations is, maar ook veel extra installaties.

Foto van volger

trolly

23-11-2017 | 18:34

@Jan Dudok van Heel: Het antwoord op je eerste vraag is redelijk goed te zien op de eerste foto: je ziet dat de rails in een betonnen dorpel liggen, waarop de sluisdeur terecht komt. De afdichting wordt verzorgd door een héle dikke rubberen tochtstrip.

Blijft over de sparing waar de wielflenzen van de metro doorheen gaan, als de lijn in normaal bedrijf is. Het aardige van de foto is, dat onder aan de sluitende sluisdeur, net links boven de rechter spoorrail, een soort nok aan de onderzijde van de deur. Die zal ongetwijfeld bedoeld zijn om één van die twee sparingen af te dichten.

De aanname bij je tweede vraag klopt niet helemaal: de deur onder de De Ruijterkade ligt niet in de waterkering die Amsterdam moet behoeden voor overstromingen. Die wordt namelijk gevormd door o.a. de Prins Hendrikkade. Precies daaronder zit dus de deur die je als derde noemt.

In het geval van een ramp met de tunnelbuis onder het IJ beschermen de deuren bij de Sixhaven en de De Ruijterkade de stad (en het resterende deel van de NZL) tegen onderlopen. Mocht de zeewering het daarentegen begeven — dus in principe een veel grotere catastrofe — dan dient de waterkering onder de Prins Hendrikkade gesloten te kunnen worden, omdat sluiting van de beide andere deuren geen enkele invloed heeft op het al dan niet onderlopen van de stad.

Met andere woorden: de deur onder de De Ruijterkade is handig, omdat metrostation Centraal dan bruikbaar blijft als één of andere onverlaat de metrobuis onder het IJ kapot heeft gemaakt. Mij schiet hierbij de naam Schettino te binnen.

Foto van volger

Jan Dudok van Heel

23-11-2017 | 10:27

Indrukwekkende beelden!

Ik vraag me af hoe de afdichting, zeker aan de onderkant (daar zitten de rails in de weg) is geregeld; of wordt gerekend met een “beetje” lek. Ergens heb ik het idee dat deze vraag al eerder aan de orde was, maar het antwoord ben ik vergeten.

Ook vraag ik me af waarom er 3 keringen zijn :

1. Sixhaven, om de tunnel te beschermen ook bij sterke stijging van het water in het IJ

2. Prins Hendrikkade bescherming Amsterdam voor geval als tunnel zou bezwijken. Want is bij stijging water in het IJ sluiten van kering Sixhaven sluiten niet voldoende??

3. Bij station, die kering was mij nog niet opgevallen; waarvoor is die nodig?

Bij voorbaat dank voor de reactie, met vriendelijke groet

Jan

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

20-11-2017 | 17:59

@Kees Vlijm
Haha. Zeker! Die hangt er nog uit de tijd van de ruwbouw. In een van de drie caissons die Heijmans heeft gebouwd zitten deze twee keringen. De kering zelf is door Jansen Venneboer gebouwd dat tegenwoordig onderdeel is van Spie.

Foto van volger

Duco Vaillant, Metro en Tram

20-11-2017 | 17:51

@Storck75
Er wordt bedoeld: dan zou het water in het IJ tot maximaal 1,6 meter boven NAP kunnen stijgen.

Foto van volger

Tijmen Stam

20-11-2017 | 17:49

@Victor: Er zit er van oudsher één, ik dacht ten noorden van station Weesperplein. Hier <https://www.youtube.com/watch?v=ObqXLU3XVNM&gt; is een filmpje te zien.

Verder is er in 2010 een tweede geplaatst, bij CS: https://www.parool.nl/amsterdam/metro-tussen-amsterdam-cs-en-amstel-rijdt-weer~a937012/

Foto van volger

Kees Vlijm

20-11-2017 | 16:42

Dat bord van heijmans geweldig hangt er al een tijdje. 

Foto van volger

Storck75

20-11-2017 | 16:25

De zin “dan zou het IJ met maximaal 1,6 meter boven NAP kunnen stijgen.” is op zijn minst verwarrend. Wordt hier bedoeld “dan zou het water in het IJ tot maximaal 1,6 meter boven NAP kunnen stijgen.” óf “dan zou het water in het IJ met 1,6 meter kunnen stijgen”?

Foto van volger

victor

20-11-2017 | 16:01

oke,

 bij de Noord-Zuidlijn zitten de waterkering…., maar

…. waar zitten de waterkeringen? van/bij de Oost-metro-lijn ?…

Ik kan namelijk niets vinden van bouw(tekeningen) en tijdens de bouw (jaren 70), waar foto’s gemaakt zijn, van de Oost-metro-lijn-tunnels, met waterkeringen.

15
reacties van 9 volgers
Meest actief in deze discussie
Antje 2
victor 1
Storck75 1
Kees Vlijm 1
Tijmen Stam 1

Bijdragen Metro en Tram
Duco Vaillant, Metro en Tram 4
Renske van Bers, Metro en Tram 1

Gerelateerde artikelen

Filmpje: Op stap met de architect bij Amsterdam Centraal
1 juli 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Op stap met de architect bij Amsterdam Centraal

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 1 juli 2018
Filmpje: Over Amsterdam Centraal en opleiding van onze metrobestuurders
8 juni 2018 : Duco Vaillant

Filmpje: Over Amsterdam Centraal en opleiding van onze metrobestuurders

Duco Vaillant : Vervoerregio Amsterdam 8 juni 2018
Morgen mooi weer! David Claerbout beoordeelt zijn videokunstwerk
29 mei 2018 : Margreet Bosma

Morgen mooi weer! David Claerbout beoordeelt zijn videokunstwerk

Margreet Bosma : Vervoerregio Amsterdam 29 mei 2018
Waarom de rolbanen op CS niet rollen
24 mei 2018 : Renske van Bers

Waarom de rolbanen op CS niet rollen

Renske van Bers : Vervoerregio Amsterdam 24 mei 2018